Với chủ đề “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”, Đại hội IX là sự kiện chính trị - xã hội quan trọng, đánh dấu một chặng đường phát triển mới sau hơn 40 năm xây dựng và phát triển của Liên hiệp Hội Việt Nam và đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ.
Đại hội vinh dự có sự tham dự của đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các Đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương.
Đại hội có sự tham dự của 489 đại biểu chính thức đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ và các tổ chức thành viên trong hệ thống. Trong đó, có 233 đại biểu có học vị tiến sĩ, tiến sĩ khoa học, chiếm 47,65%; 94 đại biểu có học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư, chiếm 19,22%.
Phát biểu khai mạc Đại hội, thay mặt Đoàn Chủ tịch, TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa VIII, nhiệt liệt chào mừng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các vị đại biểu và khách quý; đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của Đại hội IX trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và đội ngũ trí thức.
Khẳng định vai trò nòng cốt của đội ngũ trí thức
Trong nhiệm kỳ VIII (2020 - 2026), bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, Liên hiệp Hội Việt Nam và các tổ chức thành viên đã nỗ lực đổi mới và đạt nhiều kết quả quan trọng. Đến hết tháng 7-2026, hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố; 92 hội ngành toàn quốc và 575 tổ chức khoa học và công nghệ.
PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam trình bày tóm tắt Báo cáo chính trị của Hội đồng Trung ương khóa VIII trình Đại hội IX.Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội tiếp tục khẳng định là một trong những thế mạnh nổi bật. Trong nhiệm kỳ, hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam đã tích cực tham gia góp ý các dự thảo văn kiện, chính sách, dự án luật quan trọng, cung cấp các luận cứ khoa học, khách quan phục vụ quá trình hoạch định chủ trương, chính sách của các cơ quan có thẩm quyền. Cùng với đó, hoạt động phổ biến kiến thức, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, tôn vinh trí thức và hợp tác quốc tế tiếp tục được quan tâm, góp phần đưa tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất và đời sống, nâng cao dân trí và phục vụ phát triển cộng đồng.
Liên hiệp Hội Việt Nam giữ vai trò nòng cốt trong tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam.
Đại hội đã có nhiệm vụ tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội VIII; xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nhiệm kỳ 2026 - 2031; đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt của Liên hiệp Hội Việt Nam trong tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam.
Kiện toàn nhân sự và đề ra các nhiệm vụ trọng tâm
Tại Đại hội, các đại biểu đã phát huy tinh thần dân chủ, đoàn kết, trách nhiệm, tiến hành bầu Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 – 2031, gồm 143 đồng chí. Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành khóa IX đã bầu Đoàn Chủ tịch gồm 24 đồng chí, Ủy ban Kiểm tra gồm 9 đồng chí và các chức danh lãnh đạo chủ chốt.
GS. VS. Châu Văn Minh, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa XI, XII, XIII; Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp Hội Việt Nam, được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đại hội đồng thời thống nhất tiếp tục tôn vinh GS. VS Đặng Vũ Minh giữ cương vị Chủ tịch danh dự Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX.
Đại hội đã tập trung thảo luận và thông qua các văn kiện quan trọng, trong đó xác định 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cho nhiệm kỳ 2026-2031. Các nhiệm vụ này tập trung vào việc đẩy mạnh tham mưu, tư vấn, phản biện chính sách; đổi mới phương thức tập hợp, đoàn kết trí thức, đặc biệt là trí thức trẻ và trí thức Việt Nam ở nước ngoài; nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn; tiếp tục đổi mới tổ chức và quản trị hệ thống; và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế.
Phát biểu nhận nhiệm vụ, GS. VS Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IX nhấn mạnh, Ban chấp hành khóa IX sẽ luôn chủ động, tích cực, trách nhiệm trong việc thực hiện các nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giao phó. Nhiệm kỳ mới cần tạo được một tinh thần đổi mới thực chất, bắt đầu từ cách tổ chức công việc, cách tập hợp trí thức, cách lắng nghe các nhà khoa học và cách đưa những ý kiến khoa học có giá trị đến với các cơ quan có trách nhiệm. Tân Chủ tịch đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu thu hút trí thức trẻ và trí thức Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời khẳng định: “Tập hợp trí thức không chỉ là tập hợp về mặt tổ chức, mà quan trọng hơn là tập hợp được trí tuệ, tâm huyết và niềm tin của các nhà khoa học”.
Bước vào nhiệm kỳ mới, Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, chú trọng củng cố, kiện toàn tổ chức, nâng cao năng lực tập hợp và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
