Làm việc với đoàn có ông Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan.
Nghệ An không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài
Theo báo cáo tại buổi làm việc, Nghệ An hiện có trên 82 km bờ biển, được xác định là địa bàn trọng điểm phát triển kinh tế biển khu vực Bắc Trung Bộ. Thời gian qua, Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, kiện toàn Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU nhằm triển khai nghiêm túc các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC).
Đến tháng 5/2026, toàn tỉnh đã hoàn thành tổng kiểm kê 3.544 tàu cá. Trong đó, 2.636 tàu cá có chiều dài từ 6 m trở lên thuộc diện phải đăng ký đã được cấp đăng ký đạt 100%. Toàn bộ tàu cá đã thực hiện sơn kẻ biển số, đánh dấu theo quy định; 99,92% tàu cá đã xác nhận định danh trên hệ thống VNeID.
Đối với thiết bị giám sát hành trình (VMS), Nghệ An đạt tỷ lệ lắp đặt 99,9%, tương ứng 1.045/1.046 tàu cá thuộc diện bắt buộc. Một tàu còn lại chưa lắp đặt do đang neo đậu tại bờ, không tham gia khai thác. 100% chủ tàu, thuyền trưởng khai thác xa bờ đã ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài. Đặc biệt, từ đầu năm 2026 đến nay, Nghệ An không ghi nhận trường hợp tàu cá vi phạm khai thác hải sản trái phép tại vùng biển nước ngoài.
Cùng với quản lý đội tàu, tỉnh cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát sản lượng thủy sản. Hiện Nghệ An có 6 cảng cá được công bố mở cảng, gồm 4 cảng loại II và 2 cảng loại III; trong đó có 3 cảng cá chỉ định đủ điều kiện xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác.
Tỉnh đã triển khai Hệ thống phần mềm eCDT để kiểm soát tàu cá ra vào cảng và giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ. Trong 5 tháng đầu năm 2026, có 1.952 lượt tàu thực hiện thủ tục cập, rời cảng trên hệ thống eCDT với tổng sản lượng thủy sản bốc dỡ đạt 12.924 tấn.
Đáng chú ý, nhằm từng bước số hóa hoạt động khai thác thủy sản, thay thế nhật ký giấy và đáp ứng yêu cầu minh bạch của EC, UBND tỉnh đã phê duyệt dự án khoa học công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) xây dựng mô hình nhật ký khai thác điện tử, thí điểm cho 200 tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên trong thời gian 18 tháng, bắt đầu từ tháng 6/2026.
Tuy nhiên, địa phương vẫn gặp một số khó khăn như hạ tầng nghề cá chưa đồng bộ; nhiều cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão xuống cấp; luồng lạch bị bồi lắng, ảnh hưởng đến công tác quản lý, kiểm soát tàu cá.
Tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đệ đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục quan tâm, hỗ trợ tỉnh trong quá trình triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU; đồng thời kiến nghị tham mưu Chính phủ bố trí nguồn vốn nâng cấp hạ tầng cảng cá, ban hành quy chuẩn quốc gia về thiết bị VMS và xây dựng phần mềm dùng chung liên thông, thuận lợi cho địa phương trong quản lý.
Kiện toàn Ban Chỉ đạo, nâng cao trách nhiệm trong chống khai thác IUU
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Võ Văn Hưng ghi nhận và đánh giá cao sự vào cuộc quyết liệt của Nghệ An trong công tác chống khai thác IUU thời gian qua.
Thứ trưởng nhấn mạnh, ngành Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục giữ vai trò là trụ đỡ của nền kinh tế, đồng thời khẳng định Bộ luôn đồng hành cùng các địa phương để tháo gỡ khó khăn, tạo dư địa phát triển, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Đối với công tác chống khai thác IUU, Thứ trưởng cho biết Ban Chỉ đạo Trung ương đã đổi mới phương thức điều hành, trong đó Chủ tịch UBND các tỉnh, thành ven biển trực tiếp tham gia Ban Chỉ đạo nhằm nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Đồng thời, hệ thống hồ sơ, tài liệu phục vụ tự đánh giá, xếp loại thi đua sẽ được triển khai đồng bộ từ đầu tháng 6/2026.
Thứ trưởng Võ Văn Hưng đánh giá Nghệ An là một trong những địa phương có chuyển biến tích cực, bền vững trong công tác phòng chống khai thác IUU nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quân, Kiểm ngư và ngư dân.
Để khắc phục triệt để các tồn tại, Thứ trưởng đề nghị tỉnh tiếp tục kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, rà soát quy chế hoạt động, tăng cường xử lý dứt điểm các vi phạm, đồng thời xây dựng cơ chế tự kiểm điểm trách nhiệm đối với từng đơn vị thành viên trong thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU.
Liên quan đến các kiến nghị về nâng cấp hạ tầng nghề cá và phát triển vùng nuôi, đoàn công tác ghi nhận, tiếp thu để phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu theo hướng đa dạng hóa nguồn lực đầu tư. Thứ trưởng cũng đề nghị tỉnh chủ động xây dựng kế hoạch, hoàn thiện phương án kỹ thuật đối với dự án “Nâng cấp, mở rộng cảng cá kết hợp khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá Lạch Quèn”, đồng thời bổ sung quy hoạch hạ tầng nuôi trồng thủy sản gần bờ và xa bờ vào kế hoạch phát triển của địa phương.
