Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng thuỷ văn quốc gia, hiện tượng ElNino đang ảnh hưởng đến nước ta. Dự báo cho thấy trong khoảng ba tháng tới, cường độ ElNino có xu hướng tiếp tục tăng dần, và trong thời kỳ từ tháng 10-12/2026 sẽ tiếp tục duy trì với cường độ mạnh. Dù El-Nino gây nguyên nhân chính thiếu hụt lượng mưa, nhưng vẫn tiềm ẩn xảy ra tình trạng mưa lũ cực đoan, mưa lũ có cường độ rất lớn tập trung trong thời gian ngắn. Điều này có thể dẫn đến dòng chảy đến hồ chứa tăng đột biến, mực nước trong các hồ chứa tăng rất nhanh, nhất là với các hồ chứa vừa và nhỏ, có khả năng sẽ đầy nước ngay trong một trận mưa. Nhiều hồ chứa có thể phải chuyển từ trạng thái thiếu nước sang điều tiết lũ trong thời gian ngắn, gây khó khăn cho vận hành và bảo đảm an toàn công trình.
Tăng cường trách nhiệm quản lý và kiểm tra toàn diện
Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương tổ chức thực hiện nghiêm Kết luận số 213-KL/TW ngày 21/11/2025 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW, Nghị quyết số 12/2026/NQ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ và các Chỉ thị, Văn bản liên quan của Bộ về công tác đảm bảo an toàn công trình thủy lợi.
Các địa phương cần chỉ đạo các cơ quan, đơn vị quản lý, khai thác đập, hồ chứa thuỷ lợi trên địa bàn thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước. Đồng thời, phải thực hiện việc phân cấp quản lý đập, hồ chứa thuỷ lợi theo quy định của pháp luật về phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền chính quyền địa phương 2 cấp và pháp luật hiện hành có liên quan. Bên cạnh đó, cần rà soát, củng cố năng lực cho tổ chức khai thác công trình thủy lợi chưa đáp ứng yêu cầu.
Bộ cũng yêu cầu các tỉnh, thành phố tổ chức kiểm tra, đánh giá và họp Hội đồng tư vấn đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước cấp tỉnh theo đúng quy định. Cùng với đó, chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, các đơn vị quản lý khai thác đập, hồ chứa, UBND cấp xã và các đơn vị có liên quan tổ chức thực hiện đầy đủ, kịp thời, đảm bảo chất lượng các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền trong công tác quản lý nhà nước về an toàn đập, hồ chứa nước.
Các biện pháp cấp bách đối với các nhóm hồ chứa
Đối với các hồ chứa cần quan tâm (hồ hư hỏng, hồ đang thi công), các địa phương cần chỉ đạo đơn vị quản lý khai thác, Chủ đầu tư thường xuyên kiểm tra, đánh giá, có giải pháp đảm bảo an toàn cho công trình và vùng hạ du, đồng thời hạn chế tích nước với các hồ chứa không đảm bảo an toàn.
Đối với các hồ chứa có cửa van điều tiết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu thực hiện 6 nhiệm vụ trọng tâm: (i) Rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành hồ chứa, trong đó bổ sung các nội dung theo Kết luận số 213-KL/TW của Ban Bí thư và Nghị quyết số 12/2026/NQ-CP của Chính phủ. (ii) Chỉ đạo tổ chức kiểm tra, đánh giá toàn diện tình trạng an toàn vận hành công trình, bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước và vùng hạ du trong mọi tình huống. (iii) Rà soát, bảo đảm hệ thống cấp điện (cả nguồn điện chính và nguồn điện dự phòng), máy đóng mở, thiết bị nâng hạ cửa van, hệ thống giám sát vận hành và các thiết bị liên quan luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động. (iv) Tổ chức vận hành thử các cửa van, thiết bị điều khiển theo quy định. (v) Rà soát, kiểm tra, duy trì hoạt động ổn định của hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng. (vi) Xây dựng các kịch bản vận hành linh hoạt hồ chứa ứng với các tình huống mưa lớn, mưa đặc biệt lớn; thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo khí tượng thuỷ văn để điều chỉnh kịch bản cho phù hợp, bảo đảm an toàn cho công trình và góp phần cắt giảm lũ cho vùng hạ du.
Tăng cường công tác ứng trực và báo cáo
Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương tổ chức trực ban nghiêm túc, thường xuyên kiểm tra đánh giá công trình, sẵn sàng phương án ứng phó, xử lý sự cố (nếu xảy ra) ngay từ giờ đầu theo phương châm “4 tại chỗ” và thông báo kịp thời cho chính quyền và nhân dân vùng hạ du. Đồng thời, phải thường xuyên cập nhật đầy đủ số liệu quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng đảm bảo chính xác, đúng thời gian quy định (thông tin mực nước hồ chứa, dung tích hồ, lưu lượng xả) lên trang điện tử http://thuyloivietnam.vn.
Bộ đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố quan tâm, triển khai và báo cáo kết quả thực hiện về Bộ Nông nghiệp và Môi trường (qua Cục Quản lý và Xây dựng công trình thuỷ lợi) trước ngày 25/7/2026 để tổng hợp, theo dõi.
