Mưa lớn dồn dập, gia tăng nguy cơ lũ quét và sạt lở đất
Sau những đợt mưa lớn liên tiếp xảy ra tại một số địa phương miền núi phía Bắc, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tiếp tục gia tăng khi khu vực này được dự báo sẽ đón thêm một đợt mưa diện rộng trong những ngày tới. Không chỉ đe dọa an toàn của người dân tại các khu vực ven sông, suối, sườn dốc và vùng trũng thấp, mưa lớn còn tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại đối với sản xuất nông nghiệp, hệ thống giao thông và cơ sở hạ tầng thiết yếu.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ tối ngày 8/7 đến hết ngày 10/7, khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ cùng tỉnh Quảng Ninh có khả năng xuất hiện mưa vừa, mưa to với lượng mưa phổ biến từ 70 - 150 mm, cục bộ có nơi trên 300 mm. Đáng lưu ý, một số điểm có thể ghi nhận lượng mưa vượt 100 mm chỉ trong vòng 3 giờ, làm gia tăng nguy cơ ngập úng tại các khu vực thấp trũng, khu đô thị và khu công nghiệp.
Trong điều kiện địa hình chia cắt, nhiều sông suối nhỏ và độ dốc lớn đặc trưng của khu vực miền núi phía Bắc, mưa lớn tập trung trong thời gian ngắn có thể nhanh chóng kích hoạt lũ quét và sạt lở đất, đặc biệt tại những khu vực đã có mưa kéo dài trong thời gian trước đó.
Chủ động rà soát khu vực xung yếu, sẵn sàng sơ tán người dân
Trước nguy cơ thiên tai diễn biến phức tạp, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đề nghị các địa phương theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo, cảnh báo mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất; đồng thời kịp thời truyền tải thông tin tới chính quyền cơ sở và người dân để chủ động các biện pháp phòng tránh phù hợp với tình hình thực tế.
Các địa phương được yêu cầu khẩn trương rà soát những khu vực ven sông, suối, vùng thấp trũng, khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, ngập lụt và sạt lở đất nhằm chủ động phương án di dời, sơ tán người dân đến nơi an toàn khi cần thiết. Cùng với đó, lực lượng xung kích tại cơ sở cần được huy động để kiểm tra hiện trường, khơi thông dòng chảy tại các vị trí ách tắc và sẵn sàng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra.
Đối với hệ thống giao thông, các địa phương cần bố trí lực lượng canh gác, hướng dẫn và kiểm soát tại các ngầm, tràn, tuyến đường ngập sâu hoặc có nước chảy xiết, cũng như tại các khu vực đã xảy ra hoặc có nguy cơ xảy ra sạt lở. Tinh thần được nhấn mạnh là kiên quyết không để người và phương tiện đi qua những khu vực không bảo đảm an toàn, nhằm hạn chế thấp nhất nguy cơ thiệt hại về người trong mùa mưa lũ.
Song song với đó, công tác chuẩn bị vật tư, phương tiện và lực lượng ứng trực cũng cần được triển khai sẵn sàng nhằm kịp thời xử lý các sự cố phát sinh, bảo đảm giao thông thông suốt trên các tuyến huyết mạch, phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn và nhu cầu đi lại của người dân.
Bảo đảm an toàn hồ chứa, công trình xung yếu và hoạt động sản xuất
Bên cạnh công tác bảo vệ dân cư và bảo đảm an toàn giao thông, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia cũng yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, rà soát các công trình có nguy cơ cao chịu tác động của mưa lũ, đặc biệt là hệ thống hồ chứa, công trình thủy lợi, thủy điện nhỏ và các khu vực khai thác khoáng sản.
Trong đó, các hồ chứa xung yếu, hồ thủy điện nhỏ và hồ thủy lợi nhỏ cần được tổ chức theo dõi chặt chẽ, bố trí lực lượng thường trực để vận hành điều tiết phù hợp với diễn biến thời tiết và lưu lượng nước về hồ. Việc chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó được xem là yếu tố quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ mất an toàn công trình, đồng thời giảm thiểu tác động tới khu vực hạ du khi xuất hiện mưa lớn kéo dài.
Đối với các hầm, lò khai thác khoáng sản, các địa phương được yêu cầu rà soát điều kiện an toàn, sẵn sàng phương án xử lý khi xảy ra sự cố do ngập nước hoặc sạt lở. Đây là những khu vực tiềm ẩn nhiều rủi ro trong mùa mưa bão, đòi hỏi công tác giám sát và ứng phó phải được thực hiện nghiêm túc, không để bị động, bất ngờ.
Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp tại nhiều địa phương miền núi đang bước vào giai đoạn quan trọng, việc bảo đảm an toàn cho hệ thống hạ tầng thủy lợi, đê điều và các công trình phòng chống thiên tai không chỉ góp phần giảm thiểu thiệt hại trước mắt mà còn tạo điều kiện duy trì ổn định hoạt động sản xuất và đời sống của người dân sau mưa lũ.
Tăng cường thông tin cơ sở, không để bị động trước thiên tai
Cùng với các giải pháp ứng phó tại hiện trường, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đề nghị các địa phương đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, đặc biệt thông qua hệ thống thông tin cơ sở nhằm cập nhật kịp thời diễn biến thời tiết, cảnh báo nguy cơ thiên tai và phổ biến kỹ năng phòng tránh mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét và mưa đá tới người dân.
Trong điều kiện thời tiết cực đoan ngày càng diễn biến khó lường, việc đưa thông tin cảnh báo đến đúng địa bàn, đúng đối tượng và đúng thời điểm được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp nâng cao năng lực ứng phó của cộng đồng, hạn chế thiệt hại về người và tài sản.
Ban Chỉ đạo cũng yêu cầu các địa phương tổ chức trực ban nghiêm túc, duy trì chế độ báo cáo thường xuyên về tình hình mưa lũ, thiệt hại và công tác ứng phó về Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia thông qua Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường để kịp thời chỉ đạo, điều hành và hỗ trợ xử lý các tình huống phát sinh.
Theo danh sách gửi văn bản, các địa phương thuộc diện triển khai đợt ứng phó lần này gồm Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Cao Bằng, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Phú Thọ và Quảng Ninh - những địa bàn thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất trong mùa mưa bão.
