Ngày 13/10/2026, Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026 với chủ đề “Văn hóa doanh nghiệp – Nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững” đã diễn ra tại Hà Nội. Sự kiện do Báo Văn hóa phối hợp cùng Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội tổ chức dưới sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nhân kỷ niệm 22 năm Ngày Doanh nhân Việt Nam và hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11. Diễn đàn quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, hiệp hội ngành nghề, giới chuyên gia kinh tế, nhà nghiên cứu cùng đông đảo doanh nhân và cơ sở đào tạo.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh vai trò quyết định của văn hóa đối với sự phát triển nhanh và bền vững. Dẫn lại quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc triển khai Nghị quyết số 79 và 80 của Bộ Chính trị, đồng chí Thứ trưởng khẳng định nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh thì văn hóa quyết định khả năng đi xa của doanh nghiệp cũng như đất nước.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hiện tập trung hoàn thiện thể chế, thúc đẩy công nghiệp văn hóa, kinh tế thể thao và du lịch, trong đó Chính phủ đã trình Quốc hội dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Cùng với chủ trương dành tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước cho văn hóa từ năm 2026 nhằm tạo nguồn lực dẫn dắt đầu tư, Bộ vừa chính thức ra mắt mạng lưới phát triển công nghiệp văn hóa và công bố 17 bài toán lớn để kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp cùng tham gia giải quyết.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, văn hóa doanh nghiệp trong giai đoạn mới đòi hỏi tinh thần giữ chữ tín, bảo đảm chất lượng, lấy giá trị thực cho khách hàng làm căn cứ hành động, tôn trọng con người và ứng dụng dữ liệu cùng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm, đồng thời đề cao vai trò nêu gương của người đứng đầu và gắn khát vọng phát triển với trách nhiệm xã hội.
Chia sẻ tại phiên làm việc, Tổng Biên tập Báo Văn hóa Nguyễn Anh Vũ nhìn nhận văn hóa doanh nghiệp là nguồn lực nội sinh khó nhìn thấy trên bảng cân đối kế toán, song lại là yếu tố quyết định cách đơn vị hành động, ứng xử, vượt qua khủng hoảng và duy trì sức mạnh dài hạn bên cạnh các yếu tố về vốn, công nghệ hay nhân lực. Yêu cầu xây dựng văn hóa kinh doanh hiện nay gắn chặt với Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Quyết định số 1157 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Khung chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh. Dịp này, Báo Văn hóa và Đại học Intracom cũng đã ký kết biên bản ghi nhớ nhằm tăng cường kết nối giữa cơ quan báo chí và cơ sở đào tạo.
Ở góc độ thể chế và nguồn lực đổi mới, TS. Chử Đức Hoàng, Chánh Văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, cho rằng để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh và năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp cần chuyển hóa tinh thần sáng tạo thành các quyết định có thể đo lường và thực thi. Phép thử của văn hóa sáng tạo thể hiện qua cách ứng xử với các đề xuất khác thông lệ và thái độ đối diện với những thử nghiệm chưa thành công, xem đó là bài học phân tích hay chỉ chăm chăm tìm người chịu lỗi.
Theo đại diện NATIF, đổi mới không nhất thiết bắt đầu từ những phòng nghiên cứu quy mô lớn mà xuất phát ngay từ các bài toán thực tế như chất lượng chưa ổn định, quy trình thiếu hiệu quả hay trải nghiệm khách hàng cần cải thiện. Quá trình thực hành này đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa cam kết của lãnh đạo, năng lực học hỏi của nhân sự, quy trình quản trị, thử nghiệm có trách nhiệm và kết nối mở với đối tác. Đặc biệt khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo, doanh nghiệp phải lấy con người làm trọng tâm, xác định rõ trách nhiệm đào tạo, kiểm soát dữ liệu và phân định người chịu trách nhiệm khi phát sinh sai sót, dứt khoát không đánh đổi niềm tin lấy tốc độ.
Hành lang pháp lý hiện nay đã mở ra nhiều điểm tựa quan trọng cho doanh nghiệp. Bên cạnh mục tiêu đạt trên 40% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo vào năm 2030 theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Điều 38 đã xác lập căn cứ pháp lý rõ ràng cho văn hóa đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, Điều 9 của luật này quy định nguyên tắc chấp nhận rủi ro có trách nhiệm, cho phép không phải hoàn trả kinh phí đã sử dụng đúng mục tiêu, phạm vi khi nhiệm vụ không đạt kết quả, miễn là tuân thủ đúng quy trình và biện pháp phòng ngừa rủi ro.
Cùng với đó là hệ thống đòn bẩy tài chính như Nghị định 320 cho phép tính chi phí được trừ đối với nghiên cứu và phát triển tối đa 200% chi phí thực tế, Điều 17 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp cho phép trích tối đa 20% thu nhập tính thuế hằng năm để lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ, cùng Nghị định 268 hỗ trợ 50% lãi suất vay hợp đồng tối đa 6% mỗi năm trong thời hạn năm năm. Thực tế triển khai nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng AI năm 2026 của Quỹ NATIF cũng minh chứng cho cơ chế cùng đầu tư từ ngân sách tối đa 50% kinh phí với điều kiện doanh nghiệp đối ứng bằng tiền mặt, giải quyết bài toán thực tế và có phương án chuyển giao tri thức minh bạch. Để biến đổi mới thành thói quen, doanh nghiệp cần đồng thời xây dựng khung tự đánh giá đo lường được, triển khai thử nghiệm với phạm vi rõ ràng, chủ động nguồn lực tài chính, kết nối mạng lưới viện trường và lan tỏa các giá trị thực chất.
Diễn đàn cũng ghi nhận nhiều góc nhìn sâu sắc từ TS. Trần Đình Thiên về vai trò nguồn lực nội sinh của văn hóa, ông Hồ Anh Tuấn về chuyển hóa giá trị văn hóa thành năng lực cạnh tranh, cùng phiên thảo luận bàn tròn do TS. Võ Trí Thành điều phối xoay quanh việc định hình hệ giá trị cốt lõi, đạo đức kinh doanh và tạo lập môi trường làm việc nhân văn trong bối cảnh chuyển đổi số.
Kết luận sự kiện, GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME, khẳng định văn hóa phải là năng lực bên trong giúp doanh nghiệp quản trị tốt hơn và phát triển bền vững. Ông nhấn mạnh việc đặt văn hóa vào trung tâm chiến lược, gắn liền với trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu, xây dựng tinh thần học hỏi để làm chủ công nghệ và kết nối uy tín chung của cộng đồng kinh doanh. Đồng thời, đại diện HANOISME khuyến nghị mỗi đơn vị nên chọn ngay một vấn đề văn hóa đang ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động thường nhật để cải tiến có thời hạn và gắn với trách nhiệm cụ thể, tạo sức bật vững chắc trong kỷ nguyên mới.
