Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc, ngày 15/4/2026, tại Bắc Kinh, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã chính thức ký kết Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi và quả chanh xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc ký kết nghị định thư là kết quả của quá trình đàm phán kỹ thuật bài bản, kéo dài từ năm 2019 giữa các cơ quan chuyên môn hai nước trong lĩnh vực bảo vệ và kiểm dịch thực vật. Sự kiện này không chỉ phản ánh nỗ lực phối hợp chặt chẽ và tinh thần trách nhiệm cao trong việc hài hòa các yêu cầu kỹ thuật, mà còn thể hiện sự chủ động của hai bên trong việc lựa chọn, ưu tiên mở cửa thị trường đối với các sản phẩm có tiềm năng và lợi thế. Trong bối cảnh hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Trung Quốc không ngừng được củng cố và mở rộng, việc ký kết Nghị định thư đối với quả bưởi và quả chanh tiếp tục khẳng định xu hướng mở cửa thị trường theo hướng chính ngạch, minh bạch, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời thể hiện tính kế thừa và ngày càng hoàn thiện của cơ chế hợp tác song phương.
Để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, Nghị định thư đã quy định rõ các điều kiện kỹ thuật bắt buộc. Cụ thể, tất cả các vùng trồng và cơ sở đóng gói chanh và bưởi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc phải được đăng ký với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và phải được Bộ Nông nghiệp và Môi trường, GACC phê duyệt. Theo đó, vùng trồng phải áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), phải thực hiện bao trái bưởi trước khi thu hoạch ít nhất 60 ngày; đặt bẫy ruồi đục quả… Đối với cơ sở đóng gói, ngoài việc phải có nền cứng, sạch sẽ, có các khu chế biến, xử lý, bảo quản và các khu chức năng riêng thì quá trình đóng gói, bưởi và chanh phải được lựa chọn, phân loại và làm sạch nhằm loại bỏ quả bị bệnh, bị nhiễm sinh vật gây hại, thối hỏng hoặc biến dạng; đồng thời loại bỏ cành, lá, các tàn dư thực vật và đất.
Đây được xem là động lực quan trọng để thúc đẩy tổ chức lại sản xuất, nâng cao chất lượng và giá trị cho nông sản Việt Nam. Bưởi và chanh là hai trong số những sản phẩm nông nghiệp có lợi thế nổi bật của Việt Nam, đặc biệt, diện tích cây bưởi, đạt khoảng 106 nghìn ha, thuộc nhóm các quốc gia có quy mô sản xuất bưởi lớn trên thế giới, với nhiều vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn.
Với việc Trung Quốc được xác định là thị trường quan trọng, có tiềm năng lớn, việc mở cửa chính thức sẽ tạo thêm dư địa tiêu thụ, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người sản xuất. Thực tế cho thấy một số mặt hàng đã bùng nổ xuất khẩu sau khi ký nghị định thư, tiêu biểu là sầu riêng. Theo số liệu hải quan Trung Quốc, Việt Nam đã xuất khẩu 3,44 tỷ USD sầu riêng sang Trung Quốc trong năm 2025.
Để triển khai hiệu quả nghị định thư, thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp và người sản xuất để tổ chức tập huấn phổ biến các quy định của nghị định thư; xây dựng, chuẩn hóa lại các vùng trồng, cơ sở đóng gói đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật của nghị định thư; tăng cường kiểm tra các vùng trồng, cơ sở đóng gói bưởi và chanh nhằm đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định của Trung Quốc.
| Đến nay, Việt Nam và Trung Quốc đã ký tổng cộng hơn 20 thỏa thuận và nghị định thư liên quan đến xuất khẩu nông, lâm, thủy sản. Riêng trái cây, có khoảng 10 loại được xuất khẩu chính ngạch. Một số mặt hàng đã bùng nổ xuất khẩu sau khi ký nghị định thư. Tiêu biểu là sầu riêng. (Theo số liệu hải quan Trung Quốc công bố ngày 20/1/2026, Việt Nam đã xuất khẩu 3,44 tỷ USD sầu riêng sang Trung Quốc trong năm 2025). |
