Theo Báo cáo Đánh giá Toàn cầu về Giảm thiểu rủi ro thiên tai năm 2025 của Văn phòng Liên hợp quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai (UNDRR), chi phí thực tế để khắc phục hậu quả thiên tai lên tới gần 2.300 tỷ USD. Điều đáng lo ngại là những hậu quả do thiên tai gây ra không chỉ giới hạn ở thiệt hại vật chất mà còn gây ra những tổn thương sâu sắc về tâm lý và xã hội, đặc biệt đối với các nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, phụ nữ, người cao tuổi và người khuyết tật. Mặc dù rủi ro và thiệt hại ngày càng gia tăng, nguồn đầu tư cho công tác phòng chống thiên tai vẫn còn quá thấp, cả trong ngân sách quốc gia và hỗ trợ quốc tế.
Chủ đề của năm 2025 cũng phù hợp với các sáng kiến toàn cầu quan trọng trong năm về phòng, chống thiên tai, tiêu biểu như: Diễn đàn toàn cầu về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai (GP2025) tại Geneva (Thụy Sỹ) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư tăng cường khả năng chống chịu; Sáng kiến chủ chốt của Nhóm công tác về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai của G20 bao gồm việc xây dựng Nguyên tắc cấp cao tự nguyện của G20 về đầu tư cho giảm thiểu rủi ro thiên tai; Hội nghị quốc tế lần thứ 4 về tài chính cho phát triển (Hội nghị FfD4) tại Seville (Tây Ban Nha) kêu gọi tăng cường đầu tư vào công tác giảm thiểu rủi ro thiên tai; Hội nghị lần thứ 30 Các bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi khí hậu (COP 30) tại Brazil vào tháng 11 đặt trọng tâm mở rộng tài chính để ứng phó với tác động ngày càng gia tăng của thiên tai và biến đổi khí hậu…
Các hoạt động hưởng ứng
Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai) là cơ quan đầu mối tham gia các cơ chế hợp tác quốc tế và khu vực về quản lý rủi ro thiên tai. Hàng năm, hưởng ứng Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai và Ngày ASEAN về Quản lý thiên tai, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai thường xuyên phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức quốc tế, đặc biệt là các cơ quan Liên Hợp Quốc, để tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa và bổ ích. Những hoạt động không chỉ nhằm nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng của cộng đồng về phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, mà còn góp phần khẳng định vai trò, trách nhiệm và tiếng nói chủ động của Việt Nam trong các diễn đàn khu vực và quốc tế về quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Năm 2025, Cục triển khai các hoạt động hưởng ứng lấy thế hệ trẻ - những chủ nhân tương lai của đất nước làm trung tâm. Bởi lẽ, Đầu tư vào giới trẻ hôm nay chính là xây dựng nền tảng vững chắc nhất cho một tương lai an toàn và bền vững, trang bị cho thế hệ một hành trang đầy đủ về phòng, chống thiên tai chính là đầu tư vào “khả năng chống chịu” của cả cộng đồng. Các hoạt động đã và đang được tổ chức bao gồm:
1. Chuỗi hoạt động “Hiểu thiên tai - Xây tương lai” phối hợp cùng Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam
a. Các hoạt động trực tiếp tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội - Cuộc thi Rung chuông vàng “Cùng em phòng, chống thiên tai – Kiến tạo tương lai bền vững” dành cho đối tượng học sinh khối trung học cơ sở của Trưởng THCS&THPT Nguyễn Tất Thành, nhằm tạo sân chơi lý thú, bổ ích để các em học sinh tiếp nhận những kiến thức về phòng, chống thiên tai một cách gần gũi, sinh động, lồng ghép yếu tố “học mà chơi - chơi mà học”. Diễn đàn “Nhà giáo tương lai với hành trang về phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu” là không gian để sinh viên sư phạm - những thầy cô giáo, cán bộ quản lý giáo dục tương lai - cùng trao đổi, học hỏi và trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết về quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Cuộc thi nhảy Dance Storm 2025 - “Vượt sóng, Chiến thắng” đã được phát động trong suốt hơn một tháng qua, thu hút đông đảo bạn trẻ tham gia với những màn trình diễn sôi động, sáng tạo. Cuộc thi không chỉ là nơi các bạn thể hiện đam mê và tài năng nhảy, mà còn lồng ghép thông điệp ý nghĩa về tinh thần chủ động ứng phó, kiên cường vượt qua thử thách thiên tai. Vòng chung kết sẽ diễn ra vào ngày 9/10/2025, hứa hẹn mang đến những màn trình diễn bùng nổ, truyền cảm hứng về sức trẻ và sự bền bỉ. Lễ mít-tinh kỷ niệm ngày Quốc tế về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai và Ngày ASEAN về Quản lý thiên tai, tổ chức ngày 13/10/2025 với sự tham gia của lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đại diện Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, cùng các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ và đông đảo sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
b. Cuộc thi “Gen Xanh 2025” phát động rộng rãi cho đối tượng sinh viên Phát động từ đầu tháng 8/2025, cuộc thi nhằm tìm kiếm những dự án, ý tưởng sáng tạo từ sinh viên về ứng dụng công nghệ vào phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường sống. Thông qua việc ứng dụng công nghệ mới như AI, IoT, dữ liệu lớn hay các giải pháp khoa học – kỹ thuật, các đội thi sẽ phát triển những sản phẩm sáng tạo như hệ thống cảnh báo sớm, ứng dụng kết nối cộng đồng, thiết bị hỗ trợ cứu hộ, giải pháp phục hồi sau thiên tai… có tính ứng dụng thực tiễn, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn và bền vững hơn.
2. Cuộc thi “Giáo án Xanh – Tương lai An toàn” phối hợp cùng Tổ chức Save the Children Việt Nam
Ngày 08/9/2025, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai phối hợp cùng Tổ chức Save the Children Việt Nam và Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Hồng Đức đã chính thức phát động Cuộc thi “Giáo án Xanh – Tương lai An toàn” về xây dựng và triển khai bài giảng về phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu. Mục đích của cuộc thi là khuyến khích sinh viên ngành sư phạm phát huy sự sáng tạo, biến kiến thức về phòng, chống thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu thành những bài giảng sinh động, dễ tiếp cận. Thông qua đó, các bạn rèn luyện kỹ năng sư phạm, thuyết trình và thiết kế giáo án thực tiễn. Cuộc thi góp phần truyền cảm hứng cho thế hệ giáo viên tương lai có thêm hành trang về kiến thức để giảng dạy, truyền đạt cho học sinh những kỹ năng sống an toàn, bền vững.
3. Cuộc thi “Tái sinh sau bão - Kết nối ký ức, gửi gắm tương lai” phối hợp cùng Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) tại Việt Nam Cuộc thi được tổ chức tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã thu hút đông đảo học sinh, sinh viên tham gia chỉ sau hơn một tháng phát động, với nhiều ý tưởng sáng tạo từ vật liệu tái chế. Mỗi sản phẩm không chỉ là một mô hình nghệ thuật, mà còn ẩn chứa câu chuyện về mất mát và hồi sinh, phản ánh sức mạnh cộng đồng cũng như niềm tin vào một tương lai bền vững trước thiên tai. Trong vòng chung kết tổ chức ngày 16/9/2025, 12 đội thi xuất sắc đã mang đến những thông điệp mạnh mẽ về trách nhiệm, sự sáng tạo và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
4. Hỗ trợ các hoạt động thí điểm mô hình “Cộng đồng an toàn, sạch và xanh” cho cấp xã tại tỉnh Cà Mau
Trong khuôn khổ Dự án Tăng cường khả năng chống chịu rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu cho trẻ em, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tại Việt Nam và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau triển khai thực hiện mô hình “Cộng đồng an toàn, sạch và xanh” tại xã Khánh Lâm, tỉnh Cà Mau. Mô hình được xây dựng nhằm tổ chức và triển khai các hoạt động giảm nhẹ rủi ro thiên tai; đồng thời thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong phòng chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường với các hoạt động chính diễn ra từ ngày 8-11/10/2025, cụ thể như sau:
- Lắp đặt hệ thống đèn đường sử dụng năng lượng mặt trời tiết kiệm năng lượng, bền vững và thân thiện với môi trường và các biển cảnh báo nguy cơ thiên tai, biển báo tuyên truyền trên địa bàn xã;
- Trồng cây hoa, cây cảnh trên một số đoạn đường tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch đẹp;
- Tổ chức hoạt động ngoại khóa vẽ tranh tường “Sẵn sàng trước thiên tai và biến đổi khí hậu” và cuộc thi rung chuông vàng “Cùng em phòng chống thiên tai, Kiến tạo tương lai bền vững” đến gần 1.500 em học sinh tại 03 trường Trường THCS Lý Tự Trọng, Trường THCS Lê Hồng Phong, Trường TH-THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm, xã Khánh Lâm, tỉnh Cà Mau, giúp các em được tìm hiểu kiến thức về giảm nhẹ rủi ro thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường;
5. Hỗ trợ cải tạo lắp đặt “Thư viện xanh” thân thiện với trẻ em tại trường THCS Lý Tự Trọng, cung cấp thiết bị và tài liệu về phòng, chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường và các tài liệu phục vụ học tập khác.
