Cái giá của việc xâm hại vùng lõi rừng đặc dụng
Ngày 28/5/2026, Tòa án nhân dân khu vực 12 - Thanh Hóa đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự về tội "Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản" xảy ra tại Khu Bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Pù Luông. Bản án được tuyên không chỉ là sự trừng phạt nghiêm minh đối với các đối tượng vi phạm mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh mạnh mẽ về trách nhiệm bảo vệ "lá phổi xanh" trước hành vi trục lợi bất hợp pháp.
Theo hồ sơ vụ án, hai bị cáo là Bùi Văn Đ. (sinh năm 1988) và Bùi Văn C. (sinh năm 1991), cùng ngụ tại xã Vân Sơn, tỉnh Phú Thọ, đã có hành vi lén lút khai thác lâm sản trái phép ngay trong phạm vi vùng lõi của rừng đặc dụng thuộc Khu BTTN Pù Luông. Dù khối lượng lâm sản khai thác trái phép không quá lớn, song tính chất nghiêm trọng của vụ việc nằm ở chỗ vị trí xâm hại thuộc hệ sinh thái rừng đặc dụng – nơi được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt nhất.
Sau quá trình điều tra và xét xử công khai, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Bùi Văn Đ. 7 tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách 14 tháng; bị cáo Bùi Văn C. 9 tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách 18 tháng.
Bản án vừa đảm bảo tính răn đe, giáo dục cao đối với cộng đồng, vừa thể hiện tính nhân văn, khoan hồng của pháp luật Việt Nam khi cân nhắc kỹ lưỡng các tình tiết giảm nhẹ của các bị cáo.
Rừng đặc dụng không phải là tài nguyên thông thường
Theo Luật Lâm nghiệp năm 2017, rừng đặc dụng (như Khu BTTN Pù Luông) được thành lập với mục đích chủ yếu là bảo tồn hệ sinh thái rừng tự nhiên, nguồn gen sinh vật, di tích lịch sử và cảnh quan. Pù Luông là sinh cảnh của hàng trăm loài động, thực vật quý hiếm, có vai trò điều tiết nguồn nước và ngăn ngừa thiên tai cho cả vùng. Một cây rừng đặc dụng bị chặt hạ không đơn thuần là mất đi một khúc gỗ, mà là sự đứt gãy của một mắt xích sinh thái phải mất hàng chục, hàng trăm năm mới hình thành được. Khác với rừng sản xuất, mọi hành vi tác động, khai thác tại rừng đặc dụng khi đủ yếu tố cấu thành tội phạm đều bị xử lý hình sự (theo Bộ luật Hình sự), bất kể số lượng nhiều hay ít.
Đáng chú ý, cả hai bị cáo trong vụ án đều là người từ tỉnh Phú Thọ đến Thanh Hóa để phá rừng. Điều này phản ánh một thực trạng đáng báo động là áp lực xâm hại tài nguyên rừng tại Pù Luông không chỉ đến từ một số tác động manh mún, nhỏ lẻ của người dân sở tại, mà còn đến từ các đối tượng vãng lai, lén lút tiếp cận nhằm trục lợi kinh tế trước mắt. Sự thiếu hiểu biết về luật pháp (hoặc cố tình phớt lờ) của một bộ phận người dân đang biến họ từ lao động tự do thành tội phạm.
Sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng và lời cảnh tỉnh nghiêm khắc từ bản án
Việc đưa vụ án ra xét xử nhanh chóng, nghiêm minh thể hiện sự quyết tâm và phối hợp hiệu quả giữa Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Pù Luông, cơ quan điều tra và Tòa án nhân dân khu vực 12 - Thanh Hóa. Bản án treo dành cho hai bị cáo là cơ hội để họ sửa sai, nhưng cũng đồng nghĩa với một án tích pháp lý – một cái giá quá đắt cho vài mét khối gỗ lậu.
Sau vụ án, Hạt Kiểm lâm Khu BTTN Pù Luông đã đưa ra khuyến cáo đến người dân vùng lõi, vùng đệm và các tổ chức hoạt động trên địa bàn: “Tuyệt đối không tham gia, không tiếp tay và không bao che cho hành vi hủy hoại rừng”.
Trao đổi về vấn đề này, đại diện lãnh đạo Khu BTTN Pù Luông cho biết: "Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông có diện tích tự nhiên 17.662 ha, gồm 13.320 ha phân khu bảo vệ nghiêm ngặt và 4.343 ha phân khu phục hồi sinh thái. Do có địa hình phức tạp, lực lượng bảo vệ rừng mỏng, để đảm bảo được an ninh rừng ổn định, chúng tôi đã phân công cho cán bộ các trạm kiểm lâm đóng trên các địa bàn các xã phải có kế hoạch, phân công cán bộ đi tuần tra an ninh rừng trong tuần, trong tháng và báo cáo Giám đốc Ban".
Bên cạnh công tác tuần tra, đại diện Khu BTTN Pù Luông cho biết thêm: "Đối với các vùng giáp ranh, chúng tôi đặc biệt chú trọng việc xây dựng kế hoạch phối hợp với chính quyền địa phương các xã, công an và hạt kiểm lâm (Bá Thước, Quan Hóa), đồng thời tăng cường tuyên truyền cho người dân không tham gia, không tiếp tay và không bao che cho hành vi hủy hoại rừng để giữ màu xanh cho quê hương, đất nước".
Đại diện lãnh đạo Khu BTTN Pù Luông khẳng định: "Việc hai đối tượng trên bị cơ quan điều tra khởi tố, Tòa án nhân dân kết án đã gióng lên lời cảnh tỉnh cho những đối tượng nào đang còn có tư tưởng vào rừng phá rừng và khai thác rừng tự nhiên trái phép sẽ bị xử lý nghiêm trước pháp luật".
Bảo vệ rừng Pù Luông không phải là việc riêng của lực lượng kiểm lâm, mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi người dân cần trở thành một "mắt thần", một tuyên truyền viên tích cực để kịp thời phát hiện, thông báo cho cơ quan chức năng các hành vi sai phạm. Việc giữ gìn sắc xanh của Pù Luông hôm nay chính là bảo vệ nguồn nước, bảo vệ sinh kế du lịch sinh thái bền vững và bình yên cho thế hệ mai sau.
