Tại phiên họp lần thứ 181 của Hội đồng FAO, Tổng Giám đốc Khuất Đông Du đã đưa ra một lời cảnh báo đanh thép về những rủi ro mà hệ thống nông sản lương thực toàn cầu đang phải đối mặt. Trọng tâm của lời cảnh báo là những tác động sâu rộng từ cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz, đặc biệt là đối với chuỗi cung ứng phân bón và hoạt động sản xuất nông nghiệp.
"Việc đóng cửa eo biển Hormuz không phải là vấn đề của khu vực – đó là rủi ro an ninh lương thực toàn cầu", ông Khuất Đông Du nhấn mạnh.
Eo biển này là yết hầu của dòng chảy thương mại quốc tế, nơi có khoảng 20-30% lượng phân bón, 50% lượng lưu huỳnh, cùng 35% dầu thô và 20% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) xuất khẩu của thế giới đi qua mỗi ngày.
Theo FAO, khi cuộc khủng hoảng tiến gần đến mốc 100 ngày, mối lo ngại chính không phải là sự thiếu hụt lương thực ngay lập tức. Thay vào đó, thế giới đang đối mặt với một "cú sốc về phân bón và sản xuất". Nông dân ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh đã bắt đầu cảm nhận rõ rệt áp lực từ chi phí sản xuất tăng cao, buộc họ phải đưa ra những quyết định khó khăn liên quan đến việc sử dụng phân bón và quy hoạch cây trồng cho vụ mùa tới.
FAO đã ban hành một loạt khuyến nghị bao gồm việc duy trì thương mại mở, tránh các hạn chế xuất khẩu đối với vật tư nông nghiệp, bảo vệ các hành lang lương thực nhân đạo và đảm bảo các tuyến hậu cần thay thế.
Song song đó, tổ chức này đang thúc đẩy các giải pháp sử dụng phân bón hiệu quả hơn thông qua bản đồ hóa thổ nhưỡng, nông nghiệp chính xác và các hệ thống canh tác xen canh để giảm sự phụ thuộc vào phân đạm. Công tác nghiên cứu các giải pháp phân bón thay thế như amoniac xanh và phân bón sinh học cũng đang được tiến hành.
FAO cũng lưu ý rằng các rủi ro thời tiết liên quan đến hiện tượng El Niño vào cuối năm nay có thể gây thêm áp lực lên hoạt động sản xuất lương thực tại các quốc gia vốn đã phải đối mặt với nhiều thách thức về an ninh lương thực.
Trong một bối cảnh rộng hơn, Lời kêu gọi Khẩn cấp và Tăng cường Sức chống chịu Toàn cầu của FAO, được đưa ra vào tháng 12 năm 2025 với mục tiêu tiếp cận 100 triệu người vào năm 2026, mới chỉ nhận được 206 triệu USD so với mục tiêu 2,5 tỷ USD tính đến cuối tháng 5.
Tuy nhiên, FAO báo cáo rằng tính đến cuối tháng 5 năm 2026, tổ chức đã huy động được 564 triệu USD từ các khoản đóng góp tự nguyện, tăng khoảng 4% so với cùng kỳ năm ngoái. Quan hệ đối tác với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) cũng đạt một cột mốc quan trọng với tổng tài trợ lên tới 2 tỷ USD vào tháng 12 năm 2025.
Nhìn vào các ưu tiên khu vực, FAO nhấn mạnh các vấn đề về an ninh lương thực, năng suất nông nghiệp, thích ứng với biến đổi khí hậu và thương mại trên khắp châu Phi, châu Á-Thái Bình Dương, châu Mỹ Latinh và Caribe, và Cận Đông. Các sáng kiến lớn của tổ chức vẫn đang được mở rộng, với 84 quốc gia tham gia Sáng kiến "Hand-in-Hand" và 95 quốc gia tham gia Sáng kiến "Mỗi quốc gia, Một sản phẩm ưu tiên".
FAO kết luận, khả năng chống chịu và lập kế hoạch dài hạn vẫn là yêu cầu cấp thiết, khi các hệ thống nông sản lương thực toàn cầu tiếp tục đối mặt với những gián đoạn liên quan đến các diễn biến địa chính trị, sự kiện khí hậu và áp lực chuỗi cung ứng.
