Nông sản Việt có 'giấy thông hành' số: Hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia chính thức vận hành

(STNN) - Sau thời gian thí điểm thành công với trái sầu riêng, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản quốc gia đã chính thức đi vào hoạt động. Đây không chỉ là một công cụ công nghệ, mà là một nền tảng hạ tầng số quan trọng, được kỳ vọng sẽ tạo ra một sân chơi minh bạch, nâng cao giá trị và mở đường cho nông sản Việt Nam vươn xa.
truy-xuat-nguon-goc-nong-san-1-1782978794.jpg
Từ ngày 1/7, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chính thức đưa vào vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.

Lời cam kết về một nền nông nghiệp minh bạch

Việc đưa hệ thống này vào hoạt động là một dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc lấy dữ liệu làm nền tảng để giám sát chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và củng cố uy tín cho nông sản Việt. Hệ thống không chỉ phục vụ người tiêu dùng tra cứu thông tin mà còn tạo ra một nền tảng dữ liệu dùng chung, có khả năng kết nối và liên thông giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp.

Theo công bố, hệ thống được xây dựng trên kiến trúc hiện đại, linh hoạt, đảm bảo vận hành liên tục ở quy mô quốc gia. Điểm mới quan trọng nằm ở khả năng xác thực và bảo đảm toàn vẹn dữ liệu thông qua ký số điện tử và công nghệ chuỗi khối (blockchain). Việc định danh sản phẩm theo chuẩn GS1 quốc tế cho phép nông sản Việt Nam dễ dàng hội nhập với các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Kết quả kiểm thử cho thấy nền tảng này có thể đáp ứng khoảng 1.000 lượt tra cứu mỗi giây và trên 85 triệu lượt quét tem mỗi ngày, một cơ sở kỹ thuật quan trọng để sẵn sàng triển khai trên phạm vi toàn quốc. Đến nay, hệ thống đã tích hợp dữ liệu của hơn 18.500 sản phẩm từ 170 doanh nghiệp tại 24 tỉnh, thành phố. Đặc biệt, sau giai đoạn thí điểm, đã có 6 container sầu riêng của các doanh nghiệp xuất khẩu thành công sang thị trường Trung Quốc nhờ áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử trên hệ thống này.

truy-xuat-nguon-goc-nong-san-1782978412.jpg
Hình minh họa.

Tấm "visa" cho những thị trường khó tính

Phát biểu tại lễ công bố, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng khẳng định truy xuất nguồn gốc là yêu cầu tất yếu khi các thị trường ngày càng siết chặt tiêu chuẩn về chất lượng và tính minh bạch. Ngành nông nghiệp, vốn là trụ đỡ của nền kinh tế, đang đứng trước mục tiêu xuất khẩu trên 74 tỷ USD trong năm 2026. Áp lực này đòi hỏi nông sản Việt Nam phải xây dựng được thương hiệu và đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe.

Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn nhìn nhận thách thức lớn nhất đến từ thực tế sản xuất nông nghiệp trong nước vẫn còn nhỏ lẻ, phân tán. Vì vậy, việc triển khai cần có lộ trình phù hợp, bắt đầu từ các ngành hàng chủ lực, sản phẩm có giá trị kinh tế cao, đặc biệt hướng đến các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, EU và Hoa Kỳ.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh hệ thống phải trở thành một công cụ hiệu quả để doanh nghiệp và người dân kiểm soát, nâng cao chất lượng sản phẩm, chứ không phải một thủ tục hành chính phát sinh. Việc triển khai cần đơn giản, phù hợp với tập quán canh tác, đồng thời yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện cơ chế kết nối, chia sẻ và xác thực dữ liệu.

Trên tinh thần đó, hệ thống được thiết kế để các doanh nghiệp vẫn chủ động quản lý và cập nhật dữ liệu của mình, còn nền tảng quốc gia đóng vai trò kết nối, giúp thông tin được chia sẻ đồng bộ. Với sự vào cuộc đồng bộ và quyết tâm cao, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản quốc gia được tin tưởng sẽ trở thành một hạ tầng số thiết yếu, góp phần xây dựng một nền nông nghiệp Việt Nam hiện đại, an toàn và phát triển bền vững trong tương lai.

LƯU DUY - VŨ NHI