Cuộc đua hiện đại hóa tàu cá toàn cầu: 9 siêu tàu thế hệ mới có gì đặc biệt?

(STNN) - Làn sóng đóng mới và hiện đại hóa đội tàu cá trên thế giới đang diễn ra mạnh mẽ nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về hiệu quả năng lượng, công nghệ chế biến sâu trên biển và bảo vệ môi trường. Dưới đây là thông số và cấu hình nổi bật của 9 tàu khai thác, dịch vụ thủy sản thế hệ mới vừa được hạ thủy và đưa vào khai thác.
2026119-tau-ca-1-1794193719.webp

1. Tàu bắt cua Lamut (Nga)

Nhà máy đóng tàu Vostochnaya Verf (Nga) vừa hạ thủy tàu chuyên dụng khai thác cua thế hệ mới mang tên Lamut tại Vladivostok. Tàu thuộc sở hữu của Công ty Phoenix JSC (thành viên Tập đoàn Okeanrybflot).

  • Kích thước cơ bản: Chiều dài 63,27 m; chiều rộng 10,6 m; mớn nước 4,6 m.
  • Cấp tàu: Đóng theo tiêu chuẩn cấp băng Ice2 của Đăng kiểm Nga (RMRS), cho phép tàu vận hành an toàn trong điều kiện băng dày tới 50 cm.
  • Động lực: Trang bị máy chính diesel công suất 1.618 kW dẫn động chân vịt biến bước; tốc độ khai thác đạt 14 hải lý/giờ; sức chứa tối đa 21 thuyền viên.
  • Trang thiết bị chuyên dùng: Tàu bố trí các khoang bảo quản sống dung tích 257 m³ để vận chuyển cua và tôm sống về bờ. Ngoài ra, Lamut có khả năng chuyển đổi linh hoạt sang nghề câu kiều khi cần thiết. Tàu sẽ hoạt động song hành cùng tàu Itelmen (cùng series) và là con tàu thứ 11 thuộc seri này được xuất xưởng.
2026119-tau-ca-2-1794193719.webp

2. Tàu lưới kéo kết hợp vây khơi Lunar Bow (Scotland / Ba Lan)

Chi nhánh Ba Lan của Tập đoàn đóng tàu Karstensen (Đan Mạch) – Karstensen Shipyard Poland – vừa tổ chức hạ thủy tàu lưới kéo kết hợp lưới vây cỡ lớn mang tên Lunar Bow tại Gdansk.

  • Thông số kỹ thuật: Chiều dài 86 m; chiều rộng 17,5 m; mớn nước tối đa 6 m.
  • Năng lực chứa: Hệ thống gồm 14 hầm bảo quản bằng nước biển lạnh (RSW) với tổng dung tích 3.165 m³. Tàu sẽ cập cảng đăng ký và hoạt động tại cảng Peterhead (Scotland).
  • Ý nghĩa: Đây là con tàu thứ 500 do xưởng đóng tàu này chế tạo và là tàu thứ 4 chi nhánh Ba Lan đóng cho chủ tàu Lunar Fishing (Scotland). Tính trên toàn Tập đoàn Karstensen, đây là hợp đồng thứ 8 đóng cho cùng một chủ tàu.
  • Giai đoạn tiếp theo: Sau lễ hạ thủy, tàu đang tiếp tục hoàn thiện phần trang thiết bị nội thất, máy móc trên tàu trước khi bàn giao chính thức.
2026119-tau-ca-3-1794193719.webp

3. Tàu vận chuyển cá sống hybrid (Na Uy / Tây Ban Nha)

Doanh nghiệp dịch vụ vận tải thủy sản Na Uy Brønnbåt Nord vừa ký hợp đồng đóng mới một tàu vận chuyển cá sống động lực hybrid với Nhà máy đóng tàu Zamakona (Tây Ban Nha), dự kiến bàn giao vào năm 2029.

  • Thiết kế & Dung tích: Do công ty thiết kế hàng hải NSK Ship Design (Na Uy) đảm trách. Tàu dài 86,8 m; tổng dung tích khoang chứa cá sống lên đến 5.000 m³.
  • Công nghệ xanh: Tàu ứng dụng hệ thống động lực hybrid kết hợp pin lưu trữ năng lượng, tích hợp cổng nhận điện bờ, hệ thống thu hồi nhiệt thải và trạm khử mặn sản xuất nước ngọt độc lập.
  • Quy trình xử lý cá: Dây chuyền hỗ trợ đa phương thức xử lý ký sinh trùng và sức khỏe đàn cá gồm: xử lý bằng nước ngọt, xử lý nhiệt và xử lý cơ học. Tàu đảm nhận cả nhiệm vụ vận chuyển cá giống lẫn cá thương phẩm đến kỳ thu hoạch.
  • Quy mô đầu tư: Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 1 tỷ Krone Na Uy (NOK). Lễ cắt tôn đầu tiên dự kiến diễn ra vào tháng 3 hoặc tháng 4/2027 tại xưởng đóng tàu ở Bilbao.
2026119-tau-ca-4-1794193718.webp

4. Tàu chế biến đông lạnh Mekhanik Shcherbakov (Nga)

Nhà máy đóng tàu Admiralty (thuộc Tập đoàn Đóng tàu Thống nhất Nga - USC) đã bàn giao tàu kéo chế biến đông lạnh cỡ lớn mang tên Mekhanik Shcherbakov cho Công ty Thủy sản Nga (RFC).

  • Quy mô dự án: Bàn giao tại Saint Petersburg, đây là tàu thứ 6 trong hợp đồng đóng mới 10 tàu khai thác được ký kết từ năm 2017 của RFC.
  • Thông số & Sản lượng: Thuộc mẫu tàu kéo chế biến ST192, chiều dài 108,2 m; chiều rộng 21 m; công suất khai thác thiết kế đạt 60.000 tấn/năm, mục tiêu chính là cá minh thái (Alaska pollock) và cá trích.
  • Nhà máy chế biến nổi: Dây chuyền onboard đạt công suất chế biến 60 – 80 tấn phi-lê/ngày, 80 tấn surimi/ngày và 250 tấn bột cá/ngày. Công suất cấp đông đạt 400 tấn/ngày; tổng dung tích khoang chứa sản phẩm đạt 5.500 m³. Phụ phẩm từ quá trình làm phi-lê và surimi được tận thu triệt để làm bột cá.
  • Khả năng hoạt động: Tốc độ hành trình tối đa 16 hải lý/giờ; thời gian hoạt động liên tục trên biển 45 ngày; bố trí chỗ ở cho 155 thuyền viên và công nhân chế biến.
2026119-tau-ca-5-1794193719.webp

5. Tàu chở cá sống Frøy Frohav (Na Uy)

Công ty dịch vụ thủy sản Frøy (Na Uy) vừa hạ thủy tàu chuyên dụng vận chuyển cá sống thế hệ mới mang tên Frøy Frohav tại xưởng đóng tàu Astilleros de Murueta (gần Bilbao, Tây Ban Nha).

  • Quy mô: Chiều dài 87,7 m; chiều rộng 20,6 m; dung tích khoang chứa cá sống đạt 4.500 m³. Tàu sẽ hoạt động theo hợp đồng dịch vụ dài hạn phục vụ Tập đoàn nuôi cá hồi SalMar, dự kiến hoàn thiện vào tháng 10/2027.
  • Công nghệ tuần hoàn nước: Sử dụng hệ thống động lực hybrid diesel - điện kết hợp pack pin tích trữ năng lượng. Tàu trang bị hệ thống tuần hoàn nước hầm chứa cải tiến giúp tối ưu hóa chất lượng nước, giảm thiểu stress cho cá và tiết kiệm điện năng nhờ rút ngắn đường ống dẫn, tối ưu góc uốn và giảm chiều cao cột áp bơm.
  • Cấu trúc module: Thiết kế theo dạng module hóa mở, sẵn sàng tích hợp các công nghệ xanh mới trong tương lai.
2026119-tau-ca-6-1794193719.webp

6. Tàu chế biến tép biển (ruốc) thông minh Mân Liên Ngư Lãnh 60266 (Trung Quốc)

Ngày 7/10, tàu chế biến tép biển khô (ruốc biển) thông minh Mân Liên Ngư Lãnh 60266 do Công ty TNHH Đóng tàu Thái Nguyên (Phúc Kiến) tự chủ thiết kế, nghiên cứu và đóng mới đã chính thức đi vào hoạt động tại huyện Liên Giang, tỉnh Phúc Kiến.

  • Phương thức tác nghiệp: Tàu dài 70,2 m; rộng 13,8 m; có nhiệm vụ đi kèm các đội tàu khai thác ra ngư trường ven bờ, tiếp nhận nguyên liệu trực tiếp trên biển để chế biến ngay khi ruốc còn tươi rói.
  • Hệ thống điều khiển & Sinh thái: Trang bị định vị vệ tinh Bắc Đẩu, sonar quét đáy biển và hệ thống viễn thông tầm xa. Dây chuyền chế biến tự động hóa cao, hỗ trợ điều khiển từ xa không người vận hành. Tàu tích hợp trạm xử lý nước thải tự động, công nghệ thu hồi nhiệt dư và 4 cụm máy làm lạnh tự động điều chỉnh công suất theo nhiệt độ môi trường.
  • Năng lực chế biến: Khép kín từ khâu rửa sạch, hấp chín, sấy khô, làm nguội, phân loại đến đóng gói. Mỗi ngày tàu xử lý khoảng 150 tấn tép tươi, cho ra lò 60 – 70 tấn tép sấy thành phẩm chất lượng cao.
2026119-tau-ca-7-1794193718.webp

7. Tàu lưới vây kết hợp kéo Pathway (Scotland / Đan Mạch)

Tập đoàn đóng tàu Karstensen (Đan Mạch) vừa chính thức bàn giao tàu lưới vây kết hợp lưới kéo khơi Pathway cho hãng tàu Lunar Fishing (Peterhead, Scotland). Tàu được làm lễ đặt tên ngày 24/10 nhằm thay thế cho con tàu cũ cùng tên của gia đình chủ tàu.

  • Quy cách kỹ thuật: Chiều dài 83,7 m; chiều rộng 17,5 m; dung tích tổng bộ 4.392 GT; trang bị 14 khoang nước biển lạnh (RSW) tổng dung tích 3.100 m³, chuyên khai thác cá thu, cá trích và cá tuyết lam (blue whiting).
  • Hệ thống truyền động: Máy chính công suất 7.800 kW truyền động cho chân vịt đường kính 4.500 mm. Tàu có máy phát trục (shaft generator) công suất 3.500 kW có thể đảo chiều làm motor phụ trợ lai chân vịt, kết hợp cùng 2 tổ máy phát phụ Caterpillar C32 đảm bảo nguồn động lực đưa tàu về bờ an toàn khi có sự cố.
  • Xuất xứ thi công: Vỏ tàu được đóng tại xưởng Karstensen Ba Lan và lai dắt về Skagen (Đan Mạch) để hoàn thiện. Đây là sản phẩm thứ 8 Karstensen đóng cho đối tác này kể từ năm 1991.
2026119-tau-ca-8-1794193719.webp

8. Tàu kéo đông lạnh Novanam Three (Namibia)

Hãng thủy sản NovaNam (Namibia) vừa hoàn tất việc mua lại và cải hoán một tàu kéo chế biến đông lạnh, chính thức đổi tên thành Novanam Three. Tàu được đóng từ năm 2024 nhưng chưa từng ra khơi khai thác; sau khi nâng cấp toàn diện trang thiết bị, tàu đã cập cảng Walvis Bay (Namibia).

  • Quy mô tàu: Xuất xưởng từ xưởng đóng tàu Armón (Tây Ban Nha), tàu dài 59,82 m; rộng 12,65 m; dung tích khoang chứa cá 900 m³; biên chế tối đa 66 thuyền viên và thợ chế biến.
  • Nhiệm vụ: Tàu hoạt động tại vùng đặc quyền kinh tế Namibia, chuyên khai thác và sơ chế đông lạnh cá hake (cá tuyết Nam). Novanam Three thay thế cho tàu tiền nhiệm Mar del Cabo (đóng từ năm 1966 và buộc phải loại biên sau vụ hỏa hoạn năm 2025).
2026119-tau-ca-9-1794193718.webp

9. Tàu câu kiều hybrid Oventura (Tây Ban Nha)

Nhà máy đóng tàu Armón Navia (Tây Ban Nha) vừa hạ thủy tàu câu kiều (câu vàng) động lực hybrid mang tên Oventura đóng cho chủ tàu Veraguas Lar (vùng Galicia).

  • Thông số & Năng lượng tái tạo: Tàu dài 36,47 m; rộng 9 m; dung tích 482 GT. Điểm nhấn đột phá là hệ thống động lực tích hợp đa nguồn: diesel - điện, pin tích năng, giàn pin năng lượng mặt trời và cánh buồm cứng (rigid wing sail) tận dụng sức gió trợ lực hành trình.
  • Công nghệ giám sát & Khai thác: Toàn bộ tời và giàn thu câu kiều vận hành bằng điện. Tàu trang bị hệ thống Argos do Coterena cung cấp để theo dõi và tối ưu hóa mức tiêu hao nhiên liệu theo thời gian thực.
  • Tiến độ & Ngư trường: Dự kiến hoàn thiện toàn bộ vào cuối năm 2027. Sau khi thử nghiệm tại các ngư trường nội địa Tây Ban Nha, tàu sẽ vươn khơi khai thác viễn dương tại Bắc Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương với đối tượng đánh bắt chính là cá kiếm và cá mập xanh.
  • Hiệu quả kinh tế: Tính toán sơ bộ cho thấy trong điều kiện thời tiết và ngư trường thuận lợi, công nghệ trợ lực gió và hybrid của tàu giúp tiết kiệm khoảng 2.000 lít dầu diesel mỗi ngày.
CHỬ CƯỜNG (theo 1 Haodengta)