Đầu năm nay, những cơn mưa có cường độ từ nhẹ đến vừa tại miền bắc Peru – vựa chuối hữu cơ chiếm hơn 80% sản lượng cả nước – đã không đủ sức vực dậy sản lượng. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là công tác kiểm soát dịch bệnh. Trên bình diện toàn cầu, nguồn cung không có nhiều biến động, nhưng sản lượng tại một số khu vực lại sụt giảm. Lý giải điều này, ông Karlhos Quinde Rodríguez – quản lý dự án của CEDEPAS Norte, một tổ chức phi chính phủ Peru chuyên hỗ trợ các chuỗi sản xuất nông nghiệp tại năm khu vực – khẳng định rằng nguyên nhân cốt lõi đến từ sự hoành hành của nấm Fusarium oxysporum chủng 4, với chuối hữu cơ là một trong những lĩnh vực được tổ chức này đặc biệt quan tâm.
Sau khi đạt khoảng 130-135 triệu đô la Mỹ trong năm ngoái, kim ngạch xuất khẩu chuối của Peru được dự báo sẽ tăng nhẹ trong năm nay. Các đợt nắng nóng gần đây ở miền Bắc, được các nhà khí tượng học cho là dấu hiệu của hiện tượng El Niño có thể xuất hiện vào cuối năm, đã bất ngờ thúc đẩy sản lượng chuối tăng vọt từ 10% đến 15% trong ngắn hạn.
“Giá chuối hữu cơ Peru trên thị trường quốc tế đã leo từ 0,91 USD/kg vào năm ngoái lên khoảng 1,06 USD/kg ở thời điểm hiện tại. Dù vậy, mức tăng này vẫn chưa thấm vào đâu so với chi phí sản xuất đội lên do phải áp dụng các biện pháp an toàn sinh học để đối phó với nấm Fusarium” - ông cho biết.
Sức cầu trên toàn thế giới vẫn rất lớn, tạo điều kiện cho chuối hữu cơ Peru giữ vững thị trường chủ lực là châu Âu, đồng thời tăng trưởng đều đặn ở thị trường Hoa Kỳ. Nghịch lý thay, chính sự thiếu hụt nguồn cung trên diện rộng lại đang mở ra cánh cửa cho các nhà xuất khẩu nước này. “Sức mua chuối Peru vẫn rất khả quan; chúng tôi tin rằng cơn khát nguồn cung không chỉ diễn ra ở Peru mà là câu chuyện chung của toàn cầu” - ông nói thêm.
Để tìm kiếm giải pháp bền vững, CEDEPAS Norte đang chủ trì một dự án nghiên cứu then chốt, quy tụ sự hợp tác của các đối tác lớn như Trung tâm Hợp tác Quốc tế về Nghiên cứu Nông nghiệp vì sự Phát triển của Pháp (CIRAD), Viện Sáng tạo Nông nghiệp Quốc gia (INIA) và Cơ quan Dịch vụ An toàn Nông nghiệp Quốc gia (SENASA) của Peru. Dự án, được tài trợ bởi Chương trình ProInnóvate của Bộ Sản xuất Peru, tập trung đánh giá sáu giống chuối mới có tiềm năng kháng bệnh héo rũ. “Sau một năm với những kết quả khả quan, chúng tôi dự định nới rộng thời gian đánh giá thêm một đến hai năm nữa để thu thập dữ liệu khoa học chắc chắn hơn, làm cơ sở vững chắc cho việc lựa chọn và nhân rộng các giống có khả năng chống chịu tốt trong nước và hướng tới xuất khẩu” - ông chia sẻ.
Nhìn về chiến lược dài hạn, việc phát triển mô hình hợp tác xã, đặc biệt là các liên hiệp hợp tác xã, chính là con đường tất yếu để ngành chuối Peru tối ưu hóa chi phí, tận dụng lợi thế kinh tế theo quy mô và giữ vững vị thế trên thị trường quốc tế. “Trong mỗi thách thức đều ẩn chứa một cơ hội để vươn lên” - ông Quinde Rodríguez kết luận.
