Điểm sáng du lịch nông nghiệp, nông thôn
Hiện nay, du lịch nông nghiệp đã và đang phát triển mạnh mẽ trên cả nước. Thủ đô Hà Nội là một trong những “đầu tàu” dẫn dắt xu hướng này với 1.350 làng nghề và làng có nghề, trong đó 337 làng nghề, làng nghề truyền thống đã được thành phố công nhận. Những cái tên như làng gốm Bát Tràng, làng lụa Vạn Phúc, làng hương Quảng Phú Cầu, làng nón Chuông, làng mây tre đan Phú Vinh… mỗi năm đều thu hút hàng nghìn lượt du khách tới thăm.
Điển hình tại xã Hồng Vân - một khu du lịch cấp thành phố của Hà Nội, những năm qua đã khai thác hiệu quả các tiềm năng du lịch sinh thái gắn với làng nghề và trải nghiệm văn hóa bản địa. Nơi đây sở hữu nhiều mô hình tiêu biểu như: Làng sinh vật cảnh kết hợp tham quan - trải nghiệm; các vùng sản xuất rau an toàn, hoa cây cảnh ứng dụng công nghệ cao... Toàn xã có hơn 40 hộ làm du lịch sinh thái vườn, trung bình mỗi năm đón hơn 30.000 lượt du khách đến thăm làng nghề hoa cây cảnh, mang lại doanh thu khoảng 10 tỷ đồng.
Cùng với Hà Nội, Thái Nguyên cũng ghi nhận những con số ấn tượng. Tính đến quý 3/2025, Thái Nguyên đón hơn 1,8 triệu lượt khách, trong đó có 1,3 triệu lượt khách nội địa; tổng doanh thu đạt hơn 1.880 tỷ đồng. Các chương trình xúc tiến, quảng bá như “Tour ẩm thực Thái Nguyên 2025” hay các hoạt động famtrip đã góp phần quảng bá vẻ đẹp vùng đất, con người nơi đây tới bạn bè quốc tế.
Tại Quảng Ninh, trong bối cảnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, bền vững, tỉnh xác định phát triển nông nghiệp đa giá trị gắn với du lịch nông nghiệp, nông thôn là xu thế tất yếu và là định hướng chiến lược. Tỉnh đã xây dựng và phê duyệt hai đề án quan trọng: Đề án phục hồi và phát triển bền vững ngành du lịch đến năm 2025, định hướng 2030; và Đề án phát triển du lịch bền vững gắn với giảm nghèo và phát triển kinh tế - xã hội huyện Bình Liêu đến năm 2030.
Nhiều địa danh tại Quảng Ninh đã khẳng định được vị thế, gắn với hình ảnh nông thôn xanh, thân thiện như Vân Đồn, Cô Tô, An Sinh, Cái Chiên; nhiều mô hình du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn gắn với bảo tồn văn hóa và sinh thái tự nhiên tại Bình Liêu, Đông Triều, Tiên Yên, Ba Chẽ đang ngày càng được du khách đánh giá cao. Những lễ hội mang thương hiệu riêng như: Lễ hội cam Vân Đồn, Lễ hội Mùa vàng, Hội hoa Sở, Lễ hội trà Đường Hoa từng bước tạo dấu ấn, mở ra hướng đi mới cho các loại hình du lịch trải nghiệm gắn với nông nghiệp và nông thôn. Những hoạt động này không chỉ kéo dài thời gian lưu trú của du khách mà còn tạo thêm đầu ra cho nông sản địa phương.
Quảng Ninh có hơn 437 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Các sản phẩm OCOP không chỉ được chuẩn hóa về chất lượng, mà còn chinh phục du khách bằng câu chuyện về vùng đất, con người và văn hóa bản địa. Việc gắn sản phẩm OCOP với các tour, tuyến du lịch nông nghiệp, lễ hội và điểm tham quan không chỉ giúp gia tăng giá trị sản phẩm nông nghiệp mà còn thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm.
Tại miền Trung, du lịch nông nghiệp nông thôn Đà Nẵng đạt nhiều kết quả tích cực, phát triển mạnh mẽ, mang lại sức sống mới cho khu vực nông thôn. Có thể kể đến các địa danh nổi tiếng như Làng rau Trà Quế - Làng du lịch tốt nhất năm 2024, do Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc công nhận; Làng Toom Sara và Hợp tác xã Làng du lịch dựa vào cộng đồng Cơ Tu – Nam Giang đã đạt giải thưởng Du lịch cộng đồng ASEAN năm 2025; Làng Cẩm Thanh được Tạp chí Forbes (Hoa Kỳ) vinh danh là một trong 50 ngôi làng đẹp nhất thế giới năm 2025; Làng gốm Thanh Hà nhận giải thưởng du lịch Việt Nam 2025 hạng mục điểm du lịch cộng đồng tốt nhất...
Vào dịp Tết Dương lịch 2026 vừa qua, các nông trại tại xã Măng Đen (tỉnh Quảng Ngãi) thu hút hàng nghìn du khách tới tham quan, trải nghiệm. Song song với việc thúc đẩy du lịch nông nghiệp, thời gian qua, địa phương thường xuyên tổ chức các phiên chợ nông sản, giúp người nông dân có điều kiện quảng bá các sản phẩm nông nghiệp và kết nối trực tiếp với người tiêu dùng.
Tại Đông Nam Bộ, tỉnh Tây Ninh xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn trong giai đoạn 2021-2030. Sở hữu các danh thắng nổi tiếng như Núi Bà Đen, Tòa thánh Cao Đài, địa phương phát triển du lịch nông nghiệp gắn với văn hóa tâm linh mang bản sắc riêng. Bên cạnh đó, hoạt động phát triển các tour du lịch nông thôn kết hợp thưởng thức ẩm thực chay theo mô hình “từ trang trại đến bàn ăn” (farm-to-table) đang được xem là hướng đi ngách tiềm năng, tạo nên dấu ấn khác biệt cho địa phương.
Tại miền Tây Nam Bộ, nhiều mô hình du lịch nông nghiệp nổi lên với các hoạt động trải nghiệm vô cùng thú vị. Tiêu biểu như mô hình vườn bưởi Phương My (Cần Thơ) với dịch vụ massage vịt. Đàn vịt được huấn luyện trở thành những “nhân viên” đặc biệt massage cho khách, mang lại niềm vui cho du khách. Hay như mô hình Làng du lịch cộng đồng Nhị Hòa (ấp Nhị Hòa, xã Nhị Long, tỉnh Vĩnh Long) đón khách với các trải nghiệm dân dã như thắt lá tạo hình, bịt mắt bắt vịt, nhặt trứng… ghi dấu sâu sắc trong lòng du khách.
Để du lịch nông nghiệp “tỏa sáng” hơn nữa
Nhìn vào bức tranh tổng thể, du lịch nông nghiệp đang vươn mình phát triển. Tuy nhiên, vẫn còn những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ. Một số nơi quy hoạch du lịch chưa đồng bộ, sản phẩm còn đơn điệu, quy mô nhỏ lẻ, tự phát. Bên cạnh đó, bài toán nhân lực thiếu chuyên môn cùng cơ chế chính sách về đất đai, hạ tầng, tín dụng chưa thật sự khuyến khích doanh nghiệp lớn đầu tư vào lĩnh vực này.
Tại Diễn đàn quốc gia “Du lịch nông thôn gắn với văn minh sinh thái và kiến tạo môi trường sống xanh” diễn ra ngày 8/11/2025, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Trang, Trường Đại học KHXH&NV TP.HCM nhận định, để phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn gắn với văn minh sinh thái và môi trường sống xanh, cần tập trung vào các nhóm giải pháp trọng tâm: Phát triển kinh tế nông nghiệp đa giá trị, hoàn thiện tiêu chí OCOP cho du lịch nông nghiệp - nông thôn, xây dựng tư duy và tiêu chí xanh, bảo tồn kiến trúc, bản sắc địa phương. Cùng với đó là phát huy vai trò sáng tạo của cộng đồng, thu hút nguồn nhân lực trẻ, lấy du lịch làm đại sứ cho sản phẩm nông nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, thúc đẩy liên kết vùng và hợp tác công - tư.
Ngoài ra, các chuyên gia cho rằng, cần phát triển hạ tầng nông thôn thích ứng với biến đổi khí hậu, ứng dụng công nghệ thông minh song song với việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, cần nâng cao năng lực quản lý và tổ chức mô hình du lịch nông nghiệp; xây dựng thương hiệu điểm đến gắn với xu hướng chuyển đổi số; chú trọng bồi dưỡng kỹ năng sáng tạo nội dung số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quảng bá sản phẩm và dịch vụ du lịch, cũng như đẩy mạnh thương mại điện tử trong công tác xúc tiến du lịch nông thôn…
