Cột mốc thứ ba trên bản đồ di sản toàn cầu
Sự công nhận này diễn ra trong khuôn khổ Kỳ họp lần thứ 38 của Hội đồng Điều phối quốc tế Chương trình Con người và Sinh quyển (MAB-ICC), một sự kiện quy tụ đại diện từ UNESCO, Ban Thư ký Chương trình MAB, cùng đông đảo chuyên gia và các quốc gia thành viên. Sự hiện diện của đoàn công tác tỉnh Quảng Trị do đồng chí Lê Văn Bảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn, cùng đại diện Bộ Ngoại giao và Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, đã thể hiện sự quan tâm và cam kết ở cấp độ cao nhất đối với công tác bảo tồn di sản.
Sự kiện này đã chính thức đánh dấu một cột mốc quan trọng trong công tác bảo tồn thiên nhiên của địa phương và quốc gia; một lần nữa khẳng định những giá trị nổi bật toàn cầu về đa dạng sinh học và cảnh quan mà Phong Nha - Kẻ Bàng đang sở hữu, đồng thời thể hiện sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với những nỗ lực bền bỉ của Việt Nam trong việc gìn giữ và thúc đẩy phát triển bền vững.
Theo định nghĩa của UNESCO, các Khu Dự trữ sinh quyển thế giới là những khu vực kiểu mẫu, có vai trò thúc đẩy sự hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng vừa được công nhận có tổng diện tích lên tới 515.830 ha, trải rộng trên địa bàn 15 xã của tỉnh Quảng Trị, với cấu trúc hoàn chỉnh bao gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp.
Nơi đây được xem là một trong những trung tâm đa dạng sinh học quan trọng của khu vực Đông Nam Á, đặc trưng bởi hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi tiêu biểu. Hệ sinh thái này là ngôi nhà chung của hàng nghìn loài động, thực vật, trong đó có rất nhiều loài quý hiếm và đặc hữu mang giá trị bảo tồn toàn cầu.
Bên cạnh giá trị sinh học, Phong Nha - Kẻ Bàng còn nổi tiếng với hệ thống gần 500 hang động đã được phát hiện, sở hữu những giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo và cảnh quan thiên nhiên độc đáo. Việc sở hữu cùng lúc cả hai danh hiệu quốc tế quan trọng là Di sản thiên nhiên thế giới và Khu Dự trữ sinh quyển thế giới đã giúp Phong Nha - Kẻ Bàng khẳng định vị thế của một "di sản kép" hàng đầu Việt Nam. Giá trị của khu vực còn được nâng cao khi Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cùng với Vườn Quốc gia Hin Nậm Nô của Lào đã hình thành nên Di sản Thiên nhiên Thế giới liên biên giới đầu tiên tại Đông Nam Á, trở thành một biểu tượng cho hợp tác quốc tế trong bảo tồn và quản lý bền vững.
Trách nhiệm đi đôi với cơ hội phát triển bền vững
Danh hiệu mới không chỉ là niềm tự hào mà còn đặt ra những trách nhiệm lớn lao đi đôi với các cơ hội phát triển mới. Việc gia nhập Mạng lưới các Khu Dự trữ sinh quyển thế giới sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm và huy động các nguồn lực phục vụ công tác bảo tồn. Đây cũng là nền tảng để đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và phát triển các mô hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, kinh tế xanh. Những định hướng này không chỉ nâng cao vị thế của di sản mà còn trực tiếp góp phần thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên hợp quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực bảo tồn, ứng phó biến đổi khí hậu và nâng cao sinh kế cho cộng đồng địa phương.
Để hiện thực hóa những cơ hội này, trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam cùng các tổ chức quốc tế và đối tác phát triển nhằm triển khai hiệu quả các cam kết. Các giải pháp trọng tâm bao gồm việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong công tác quản lý tài nguyên thiên nhiên, nâng cao hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học, đồng thời tập trung tạo ra các sinh kế bền vững cho người dân sống trong và xung quanh khu vực.
Sự kiện Phong Nha - Kẻ Bàng được vinh danh lần thứ ba tiếp tục khẳng định vị thế của Việt Nam trong mạng lưới bảo tồn thiên nhiên toàn cầu, thể hiện một cam kết mạnh mẽ và nhất quán đối với việc gìn giữ các giá trị chung vì một tương lai bền vững cho toàn nhân loại.
