Bão Yagi đổi tên thành Tomo, bão Trami chính thức mang tên mới Hoaban

(STNN) - Do gây ra những tổn thất thảm khốc về người và tài sản trong năm 2024, tên bão Yagi đã chính thức bị loại bỏ khỏi danh sách tên bão quốc tế và được thay thế bằng Tomo. Đồng thời, tên bão Hoaban do Việt Nam đề xuất cũng đã được thông qua.
yagi-1740469968.jpg
Bão Yagi đã gây ra thiệt hại ước tính hơn 88.700 tỷ đồng.

Ngày 12/3/2026, Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, trong khuôn khổ Hội nghị lần thứ 58 của Ủy ban Bão khu vực châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP/WMO Typhoon Committee) diễn ra tại Jeju, Hàn Quốc, các quốc gia thành viên đã thống nhất thay thế tên bão Yagi bằng tên mới là Tomo. Tên Tomo do Nhật Bản đề xuất, mang ý nghĩa là "người bạn" hoặc "tình bạn". Việc loại bỏ Yagi – cơn bão từng gây ra thảm họa thiên tai kinh hoàng – tuân theo quy tắc của Ủy ban Bão: bất kỳ quốc gia thành viên nào cũng có quyền đề nghị xóa bỏ một tên bão nếu cơn bão đó gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về người và tài sản.

Theo cơ chế hoạt động, từ năm 2000, Trung tâm Khí tượng chuyên trách khu vực về bão (RSMC Tokyo – Typhoon Center) thuộc WMO chịu trách nhiệm gán tên cho các xoáy thuận nhiệt đới đạt cấp bão nhiệt đới (tropical storm) trở lên. Danh sách này được xây dựng từ đề xuất của 14 quốc gia và vùng lãnh thổ thành viên, sử dụng luân phiên trong hoạt động theo dõi và dự báo bão khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương.

Tên bão Hoaban do Việt Nam đề cử chính thức được thông qua

Bên cạnh Yagi, danh sách tên bão hiện hành ghi nhận sự thay đổi của 8 tên gọi khác dựa trên nguyên tắc đồng thuận. Kết quả cụ thể như sau: Tên bão Trami được thay bằng Hoaban, Toraji thay bằng Gaeguri, Kong-rey thay bằng Koki, Man-yi thay bằng Dim-sum, Usagi thay bằng Hebi, Jebi thay bằng Narae, Krathon thay bằng Burapha, và Ewiniar được thay bằng Tirou. Tên Hoaban (Hoa Ban) do Việt Nam đề xuất đã chính thức được thông qua để thay thế cho tên bão Trami. Hoa Ban là loài hoa đặc trưng của vùng núi Tây Bắc, mang đậm ý nghĩa văn hóa và là biểu tượng cho vẻ đẹp thiên nhiên vùng cao của Việt Nam. Để được chấp thuận, tên gọi mới phải đáp ứng các tiêu chí khắt khe như: không quá 9 ký tự, dễ phát âm, không mang ý nghĩa tiêu cực và không gây nhầm lẫn với các khu vực khác.

Hội nghị lần này cũng ghi nhận đề nghị từ phía Việt Nam và Philippines về việc ngừng sử dụng thêm 8 tên bão khác do mức độ thiệt hại nghiêm trọng gây ra trong năm 2025, bao gồm: Wipha, Co-May, Mitag, Ragasa, Bualoi, Matmo, Kalmaegi và Fung-Wong. Các quốc gia đóng góp những tên gọi này sẽ đề xuất các tên thay thế để Ủy ban Bão xem xét tại phiên họp thứ 59 vào năm 2027.

Yagi – Cơn bão lịch sử với những tổn thất không thể bù đắp

Quyết định xóa tên bão Yagi xuất phát từ sức tàn phá khủng khiếp của cơn bão này khi tiến vào Biển Đông ngày 1/9/2024. Đây được xác nhận là cơn bão mạnh nhất trong vòng 30 năm qua trên Biển Đông và mạnh nhất trong 70 năm qua ghi nhận trên đất liền Việt Nam. Số liệu thống kê cho thấy bão Yagi và hoàn lưu sau bão đã làm 320 người chết, 25 người mất tích và ảnh hưởng trực tiếp đến 3,6 triệu người. Hơn 322.000 ngôi nhà bị hư hỏng, đảo lộn cuộc sống của hàng chục triệu người dân tại miền Bắc và một phần miền Trung.

Về mặt kinh tế, bão Yagi đã gây ra thiệt hại ước tính hơn 88.700 tỷ đồng. Thiên tai này cũng làm giảm khoảng 0,24% chỉ số tăng trưởng GDP năm 2024 của Việt Nam. Chính những tổn thất vượt quá giới hạn chịu đựng này đã khiến cái tên Yagi vĩnh viễn bị xóa khỏi danh sách luân phiên, trở thành một lời nhắc nhở về sức tàn phá của biến đổi khí hậu đối với khu vực.

LÊ KHÁNH