Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) đang dẫn đầu sáng kiến "Chuyển đổi xanh", một nỗ lực toàn cầu quan trọng nhằm thúc đẩy tính bền vững của hệ thống thực phẩm thủy sản ở Mỹ Latinh và Caribe. Các lĩnh vực này là trụ cột quan trọng của khu vực, tạo việc làm, tăng thu nhập và cung cấp thực phẩm lành mạnh, góp phần đảm bảo an ninh lương thực và dinh dưỡng cho hàng triệu gia đình và hỗ trợ sinh kế cho hơn 85 triệu người trong khu vực.
Ngành công nghiệp này đang phải đối mặt với những thách thức đáng kể, bao gồm biến đổi khí hậu, ô nhiễm, nạn đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Tất cả những yếu tố này đều đe dọa tính bền vững của hệ sinh thái thủy sinh và phúc lợi của các cộng đồng ven biển.
Sự liên kết của chiến lược toàn cầu với các mục tiêu phát triển bền vững
Ông Javier Villanueva, Cán bộ Cấp cao của FAO phụ trách Thủy sản và Nuôi trồng Thủy sản tại Mỹ Latinh và Caribe, cho biết "Chuyển đổi xanh" nhằm thúc đẩy tăng trưởng toàn diện và bền vững. Trọng tâm của FAO là thúc đẩy đánh bắt cá có trách nhiệm và nuôi trồng thủy sản bền vững, bảo vệ quyền con người và cải thiện điều kiện làm việc trong các cộng đồng ngư dân, đồng thời tăng cường các cơ chế ngăn chặn và xóa bỏ hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.
Những hành động này phù hợp với Chương trình nghị sự 2030 về Phát triển Bền vững, đóng góp trực tiếp vào việc đạt được Mục tiêu Phát triển Bền vững 14 (Cuộc sống Dưới nước) và tác động tích cực đến Mục tiêu Phát triển Bền vững 2 (Xóa đói), Mục tiêu Phát triển Bền vững 8 (Việc làm Tốt) và Mục tiêu Phát triển Bền vững 13 (Hành động vì Khí hậu). Tầm quan trọng của sáng kiến này đã được các diễn đàn cấp cao như G20 ghi nhận.
Năm 2025, tại Hội nghị Đại dương lần thứ ba của Liên hợp quốc sẽ được tổ chức tại Pháp, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO) đã trình bày tiến độ chuyển đổi xanh, tình trạng mới của nguồn tài nguyên thủy sản biển toàn cầu và ban hành "Hướng dẫn nuôi trồng thủy sản bền vững" nhằm mục đích tăng sản lượng một cách hiệu quả và có trách nhiệm.
Villanueva nhấn mạnh vào Ngày Nghề cá Thế giới (21/11): "Hải sản cung cấp protein chất lượng cao, axit béo omega-3, vitamin và các vi chất dinh dưỡng thiết yếu, giúp tăng cường chế độ ăn uống lành mạnh và đảm bảo an ninh lương thực trong khu vực."
Panama: Một ví dụ điển hình về tăng cường thể chế
Panama đã trở thành đối tác quan trọng trong khu vực và với sự hỗ trợ của FAO, đã hiện đại hóa khuôn khổ pháp lý và thể chế của khu vực.
Các cột mốc pháp lý: Việc ban hành Luật số 204 năm 2021 đánh dấu bước ngoặt cho sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp tại Panama, thiết lập các nguyên tắc rõ ràng về bảo vệ, truy xuất nguồn gốc và sử dụng có trách nhiệm.
Chống đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không được quản lý: Trong bảy năm qua, FAO đã cung cấp hỗ trợ kỹ thuật chuyên biệt cho khoảng 15 nhiệm vụ nhằm giúp Panama thực hiện các văn bản quốc tế quan trọng như Thỏa thuận về các biện pháp của nhà nước cảng biển (PSMA).
Công nghệ và Giám sát: Sự hợp tác với Cơ quan quản lý nghề cá Panama (ARAP) đã tăng cường trung tâm giám sát và kiểm soát nghề cá, hiện đang sử dụng công nghệ vệ tinh để giám sát đội tàu đánh cá treo cờ theo thời gian thực.
Mở rộng hợp tác và hướng tới tương lai: Panama hiện đang tìm cách mở rộng hợp tác với FAO để khám phá các lĩnh vực chiến lược như quản lý và trật tự bền vững của nghề cá, mở rộng nuôi trồng thủy sản, tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc các sản phẩm thủy sản và xây dựng năng lực thể chế.
Thông điệp của FAO gửi đến các chính phủ và các bên liên quan trong ngành rất rõ ràng: tương lai của đại dương phụ thuộc vào cam kết chung và phối hợp. Chỉ thông qua những nỗ lực hợp tác, bền vững và toàn diện, hệ thống thực phẩm thủy sản mới có thể tiếp tục là động lực của sự tiến bộ và để lại di sản lành mạnh cho các thế hệ tương lai.
