Đánh thức phế tích bằng tư duy khởi nghiệp tối giản
Hành trình của Triệu Sảnh, một phụ nữ thuộc thế hệ 9X từng làm việc trong cơ quan nhà nước, bắt đầu từ quyết định tìm về giá trị nguyên bản của làng quê vào cuối năm 2023. Giữa lúc các mô hình quán cà phê nông thôn đang nở rộ tại Chiết Giang (Trung Quốc) nhưng còn khá xa lạ tại vùng Nam An Huy, cô cùng cộng sự tìm thấy cảm hứng từ một chuồng bò bỏ hoang nằm giữa cánh đồng lúa chín vàng tại thị trấn Đinh Khê. Với diện tích chưa đầy 30 m2, không gian này được thuê lại trong 10 năm với mức chi phí rất thấp, chỉ khoảng 7,7 triệu đồng mỗi năm.
Với tổng số vốn đầu tư chưa tới 385 triệu đồng cho cả việc cải tạo lẫn trang thiết bị, quán cà phê mang tên "Vũ trụ là một kho lương thực" chính thức ra đời. Tên gọi gửi gắm một ý niệm đầy chất thơ: mỗi vì sao như một hạt gạo và toàn bộ vũ trụ chính là một kho chứa sự sống bền bỉ. Nằm dọc theo cung đường du lịch nổi tiếng "Thiên lộ Giang Nam", cửa hàng sở hữu lợi thế tự nhiên về luồng khách vãng lai, dù ban đầu chủ nhân chỉ vận hành bằng niềm vui thuần túy thay vì các tính toán thương mại khắt khe.
Thực tế ghi nhận sự bứt phá ngoạn mục khi chỉ sau hơn một năm, doanh thu của không gian nhỏ bé này đạt ngưỡng gần 3,5 tỷ đồng. Đến năm 2025, con số tăng trưởng lên mức hơn 5,39 tỷ đồng, xác lập kỷ lục mới cho các mô hình kinh tế quy mô siêu nhỏ tại địa phương. Thậm chí, trong kỳ nghỉ lễ cao điểm, cửa hàng có thể thu về hơn 770 triệu đồng chỉ trong ba ngày. Thành công của cơ sở đầu tiên tạo tiền đề để Triệu Sảnh tiếp tục ra mắt các thương hiệu phái sinh như "Không Không Lí", "Nhiễm Giang Sơn" hay tiệm bánh "Vũ trụ", dần hình thành một mạng lưới dịch vụ liên kết chặt chẽ tại các vùng nông thôn.
Chiến lược "nhân vật hóa" trong vận hành
Sự chuyển mình của "Vũ trụ là một kho lương thực" từ một quán nhỏ ít người biết đến thành một hiện tượng truyền thông bắt nguồn từ việc tận dụng triệt để sức mạnh mạng xã hội. Triệu Sảnh sớm nhận diện thực tế rằng trong kỷ nguyên số, mọi mô hình khởi nghiệp đều phải gắn liền với sự hiện diện trực tuyến. Cô bắt đầu ghi lại cuộc sống thường nhật tại quán thông qua các video ngắn mang tính tự trào, trực tiếp đối diện với những nghi ngại về việc bỏ việc nhà nước để về quê bán cà phê. Chính sự chân thành hỗ trợ quán thu hút hàng triệu lượt xem và duy trì lượng khách ổn định ngay cả trong những giai đoạn khó khăn nhất.
Một điểm sáng trong tư duy quản trị của Triệu Sảnh là việc xây dựng "tài sản trí tuệ" từ chính những nhân viên. Trường hợp của nhân viên Tiểu Trần là ví dụ điển hình. Vốn là một người trung thực nhưng ít nói và vụng về trong giao tiếp, anh dễ khiến khách hàng cảm thấy lạc lõng. Thay vì thay đổi tính cách nhân viên, Triệu Sảnh soạn thảo riêng một "Cẩm nang hướng dẫn sử dụng Tiểu Trần", biến sự lặng lẽ của anh thành một nét đặc trưng. Cô sáng tạo ra khái niệm "giao lưu bằng tất" – một thói quen tặng quà là những đôi tất nhỏ cho khách hàng của Tiểu Trần, tạo nên sự tương tác hài hước và ấm áp.
Hành động này giúp khách hàng không chỉ đến để thưởng thức đồ uống mà còn để trải nghiệm câu chuyện của những con người tại đó. Triệu Sảnh cũng tối ưu hóa trải nghiệm bằng cách chuẩn bị sẵn các dòng chú thích ảnh in trên tường, cửa kính hay gương để người dùng sử dụng ngay khi chụp ảnh check-in. Mọi chi tiết từ quy trình chào đón đến vị trí đặt góc máy đều được tính toán kỹ lưỡng, đảm bảo mỗi vị khách rời đi đều mang theo một kỷ niệm hình ảnh ấn tượng để tiếp tục lan tỏa trên không gian mạng. Sự kết hợp giữa trải nghiệm vật lý và lan tỏa kỹ thuật số tạo ra một vòng tuần hoàn khách hàng bền bỉ. Cô khẳng định việc chỉ đầu tư và thuê nhân viên đứng quầy mà thiếu đi sự kết nối cảm xúc là sai lầm phổ biến của nhiều nhà đầu tư hiện nay. Tại hệ thống này, sự chân thành hỗ trợ việc hình thành một cộng đồng có gắn kết sâu sắc thay vì chỉ là quan hệ mua bán thuần túy.
Kiến tạo hệ sinh thái du lịch văn hóa
Sau hơn hai năm vận hành, Triệu Sảnh hướng tới việc nâng cấp mô hình kinh doanh lên tầm cao mới. Cô từ chối lối mòn của việc nhân rộng cửa hàng một cách máy móc hay bán các khóa học khởi nghiệp hời hợt. Mục tiêu dài hạn được xác lập là xây dựng một thương hiệu văn hóa đi sâu vào tâm thức người tiêu dùng, nơi sản phẩm thực tế chỉ đóng vai trò vật dẫn cho những giá trị tinh thần.
Dự án trọng tâm cho năm 2026 là thiết lập lộ trình mang tên "Hành trình Vũ trụ". Đây không đơn thuần là một tuyến du lịch mà là một nền tảng tích hợp, kết nối văn hóa địa phương vùngNam An Huy thông qua các điểm chạm là các quán cà phê, khách sạn và danh thắng trong vùng. Hành trình hướng đến việc cung cấp trải nghiệm trọn vẹn bao gồm ẩm thực, tham quan, mua sắm và chiêm nghiệm cuộc sống. Mỗi cửa hàng trong hệ thống giữ vai trò như một mắt xích giúp du khách thẩm thấu vẻ đẹp của cảnh quan và chiều sâu của văn hóa bản địa.
Triệu Sảnh ví mô hình của mình như một phiên bản đời thực của những câu chuyện kiếm hiệp hiện đại, nơi mỗi cá nhân ghé thăm đều mang theo câu chuyện riêng để tìm thấy sự tự do giữa thiên nhiên. Ý tưởng về việc ghi lại lịch sử của chuồng bò thông qua các tác phẩm phim ảnh hay nhật ký cũng đang thực hiện nhằm kéo dài vòng đời của thương hiệu. Cô tin rằng sự sống của các quán cà phê làng quê nằm ở khả năng đào sâu văn hóa vùng miền và tạo ra những trải nghiệm độc bản. Thành công của "Vũ trụ là một kho lương thực" minh chứng cho một hướng đi mới trong kinh tế nông thôn: chính tư duy sáng tạo và sự thấu hiểu sâu sắc về con người là chìa khóa để kiến tạo nên những giá trị kinh tế thặng dư bền vững trên chính mảnh đất quê hương.
