PV: Thưa ông, trong bức tranh phát triển kinh tế – xã hội của Nghệ An, du lịch ngày càng khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng. Trong đó, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp và nông thôn đang trở thành những điểm sáng đáng chú ý. Ông đánh giá như thế nào về những tiềm năng, lợi thế đặc sắc của Nghệ An trong lĩnh vực này?
Ông Nguyễn Văn Đệ: Nghệ An là vùng đất hội tụ đầy đủ các lợi thế tiềm năng về tự nhiên, từ biển, rừng đến đồng bằng, và đặc biệt Nghệ An có bề dày văn hóa - lịch sử lâu đời. Riêng du lịch cộng đồng, nông nghiệp, nông thôn – đây là “mỏ vàng xanh” của tỉnh nếu được khai thác đúng hướng.
Chúng tôi có thể kể đến những địa danh như: Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên, Cổng trời Mường Lống, Bản Hoa Tiến, Thác Khe Kèm, Rừng săng lẻ Tương Dương, Đảo chè Thanh Chương, Sen Quê Bác, Vườn hồng Nam Anh, Vùng hoa Phủ Quỳ… tất cả đều mang trong mình vẻ đẹp nguyên sơ, văn hóa bản địa và câu chuyện sinh kế của người dân.
Điều đáng quý là nhiều nơi đã hình thành tư duy mới: người nông dân hiện đại không chỉ làm ruộng thuần túy, mà còn biết làm du lịch từ nông nghiệp; biến cảnh quan, nghề truyền thống và sản phẩm OCOP thành giá trị du lịch. Đó là hướng đi bền vững, gắn kết “con người - văn hóa - kinh tế” trong cùng một không gian làng quê xứ Nghệ.
PV: Thưa ông, từ thực tiễn triển khai các cơ chế, chính sách hỗ trợ thời gian qua, diện mạo du lịch nông thôn của tỉnh nhà đã có những chuyển biến tích cực như thế nào?
Ông Nguyễn Văn Đệ: Có thể nói, năm 2025 đánh dấu bước chuyển mình rõ nét. Toàn tỉnh đón hơn 9,4 triệu lượt khách, doanh thu từ du lịch đạt trên 28.000 tỷ đồng – những con số rất đáng khích lệ.
Trong đó, các mô hình du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp bắt đầu tạo dấu ấn thực sự. Tiêu biểu là Làng du lịch cộng đồng Hoa Tiến (huyện Quỳ Châu cũ) nép mình bên dòng suối nhỏ - một điểm nhấn rực rỡ mang đậm bản sắc Thái. Nơi đây níu chân du khách bởi cảnh sắc trong lành, nghề dệt thổ cẩm truyền thống và những homestay giữ nguyên nếp nhà sàn ấm cúng; để du khách được thảnh thơi nghỉ ngơi, thưởng thức ẩm thực đặc sắc và trực tiếp trải nghiệm quy trình dệt thổ cẩm tinh xảo. Bên cạnh đó, Khu sinh thái Hòn Nhạn, Hòn Mát, Thung lũng hoa Phủ Quỳ hay Đảo chè Thanh Chương… cũng đã trở thành những điểm đến thu hút đông đảo du khách trẻ.
Những mô hình này không chỉ tạo sinh kế cho người dân mà còn góp phần làm mới hình ảnh du lịch Nghệ An – xanh hơn, bản sắc hơn và gần gũi hơn.
PV: Thưa ông, nhìn thẳng vào thực tế, du lịch nông thôn Nghệ An dù đã có những bước tiến tích cực nhưng dường như vẫn đang ở những bước đầu của lộ trình chuyên nghiệp hóa. Theo ông, đâu là những “nút thắt” lớn nhất cần sớm tháo gỡ để lĩnh vực này phát triển bền vững, bài bản hơn?
Ông Nguyễn Văn Đệ: Đúng vậy, có thể nói chúng ta đang đi đúng hướng nhưng cần đi nhanh và chắc hơn. Cần thẳng thắn nhìn nhận ba "vấn đề" chính:
Thứ nhất, thiếu quy hoạch tổng thể. Nhiều mô hình còn phát triển tự phát, chưa gắn kết thành chuỗi sản phẩm du lịch rõ nét.
Thứ hai, hạn chế về nguồn nhân lực. Phần lớn người dân làm du lịch dựa vào kinh nghiệm, chưa được đào tạo kỹ năng bài bản.
Thứ ba, hạ tầng và xúc tiến quảng bá còn yếu, đặc biệt ở khu vực miền Tây xứ Nghệ. Đường sá giao thông, những hạ tầng thiết yếu như nhà vệ sinh, điểm dừng chân… tuy là những yếu tố tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng lại quyết định rất lớn đến trải nghiệm của du khách.
Những “điểm nghẽn” này, nếu không tháo gỡ sớm, sẽ cản trở bước phát triển dài hạn của du lịch tỉnh nhà.
PV: Thưa ông, để tháo gỡ những “nút thắt” vừa nêu, đâu là những giải pháp trọng tâm mà tỉnh Nghệ An sẽ ưu tiên, tập trung triển khai trong năm 2026 nhằm tạo đà bứt phá cho du lịch nông thôn?
Ông Nguyễn Văn Đệ: Chúng tôi xác định bốn trục hành động xuyên suốt, bao gồm: Quy hoạch – Con người – Liên kết – Cơ chế chính sách.
Thứ nhất, xây dựng quy hoạch du lịch nông thôn bài bản theo vùng đặc trưng: Miền Tây tập trung vào du lịch sinh thái gắn với văn hóa dân tộc; vùng đồng bằng, ven biển sẽ đẩy mạnh du lịch làng nghề, nông nghiệp công nghệ cao kết hợp trải nghiệm, nghỉ dưỡng và tiêu thụ nông sản địa phương.
Thứ hai, chú trọng đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Tỉnh đang phối hợp với Trường Đại học Vinh cùng các đơn vị chuyên môn mở lớp tập huấn về nghiệp vụ, kỹ năng giao tiếp, ẩm thực, vận hành homestay... Mục tiêu là biến mỗi người dân thành một “đại sứ du lịch” của chính quê hương mình.
Thứ ba, đẩy mạnh liên kết và chuyển đổi số. Chúng tôi khuyến khích các địa phương kết nối tour – tuyến, đưa các điểm đến lên bản đồ số, quảng bá qua nền tảng trực tuyến; đồng thời tích hợp sâu sản phẩm OCOP và nông sản sạch vào chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch.
Thứ tư, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ đặc thù. Trọng tâm là hỗ trợ nguồn lực để nâng cấp hạ tầng, cải tạo không gian lưu trú và đa dạng hóa sản phẩm trải nghiệm. Song song với đó là các chính sách ưu đãi để thu hút doanh nghiệp, công ty lữ hành về đầu tư, khai thác tiềm năng du lịch nông thôn trên địa bàn.
PV: Thưa ông, trong xu hướng “du lịch xanh – du lịch bản sắc” đang lan tỏa mạnh mẽ, Nghệ An sẽ có chiến lược gì để định vị thương hiệu riêng – kiến tạo những điểm đến khác biệt, mang đậm dấu ấn và hồn cốt xứ Nghệ?
Ông Nguyễn Văn Đệ: Chúng tôi không muốn Nghệ An chỉ là nơi “đi qua”, mà phải là chốn du khách lưu luyến muốn quay lại. Thương hiệu du lịch Nghệ An sẽ được định vị gói gọn trong ba chữ: “Thật – Xanh – Nghệ”.
“Thật” là trải nghiệm chân thực: nơi du khách sống cùng người dân, làm cùng nông dân, thưởng thức sản vật địa phương. “Xanh” là phát triển bền vững, quyết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng nóng. Và “Nghệ” chính là bản sắc – là câu Dân ca Ví, Giặm, là Sen Quê Bác, là Đảo chè Thanh Chương, là thổ cẩm Hoa Tiến... và trên hết là tấm lòng người xứ Nghệ mộc mạc mà sâu nặng nghĩa tình.
Kiên định với triết lý ấy, tôi tin rằng du lịch cộng đồng, nông nghiệp, nông thôn sẽ không chỉ đem lại giá trị kinh tế, mà còn trở thành niềm tự hào văn hóa trong hành trình phát triển xanh của tỉnh nhà.
PV: Thưa ông, trước thềm xuân mới Bính Ngọ 2026, ông muốn gửi thông điệp gì tới cộng đồng doanh nghiệp, người dân và những người đang góp sức phát triển du lịch Nghệ An?
Ông Nguyễn Văn Đệ: Tôi muốn gửi một lời chúc đầu xuân, cũng là lời nhắn nhủ tâm huyết: “Làm du lịch là làm văn hóa, làm kinh tế, nhưng cũng chính là giữ gìn hồn cốt quê hương. Mỗi người dân, mỗi làng quê, nếu biết nâng niu giá trị của mình, thì đó chính là những “bông hoa” rực rỡ trong vườn xuân du lịch xứ Nghệ. Năm 2026, chúng tôi kỳ vọng du lịch cộng đồng sẽ trở thành một dòng chảy mạnh mẽ hơn, lan tỏa tinh thần đổi mới, sáng tạo và đoàn kết; để Nghệ An vừa phát triển bền vững, vừa giữ được trọn vẹn chất Nghệ nghĩa tình.
PV: Xin trân trọng cảm ơn ông về cuộc trò chuyện đầu năm đầy ý nghĩa này!
