Mục tiêu của quy hoạch
Tiếp tục công tác nghiên cứu, nhận diện và bổ sung, làm rõ giá trị của Danh lam thắng cảnh Tràng An - Tam Cốc - Bích Động và Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể Danh thắng Tràng An. Đồng thời kết hợp bảo tồn di tích và phát triển bền vững khu danh thắng, đưa nơi đây trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn khách du lịch của Việt Nam và quốc tế trong tương lai.
Bảo tồn các giá trị nổi bật toàn cầu của Quần thể Danh thắng Tràng An. Trong đó nhấn mạnh nhiệm vụ cụ thể hóa chiến lược, quy hoạch và các định hướng phát triển của tỉnh Ninh Bình, thực hiện cam kết của Việt Nam với UNESCO trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Xác định quy mô, ranh giới, khoanh vùng bảo vệ di tích; xác định chức năng, chỉ tiêu sử dụng đất cho các khu vực. Tổ chức không gian, bố trí hệ thống hạ tầng kỹ thuật phù hợp với các giai đoạn bảo tồn, phát huy giá trị di tích. Tiến hành xây dựng các quy định, giải pháp quản lý, kiểm soát không gian quy hoạch kiến trúc cảnh quan khu vực và các giải pháp quản lý, bảo vệ di tích theo quy định.
Quy hoạch cũng nhằm mục tiêu tạo lập căn cứ pháp lý để bảo vệ, phát huy giá trị các điểm di tích thành phần; cho công tác lập, thẩm định, phê duyệt và triển khai các dự án thành phần về bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích theo quy hoạch được duyệt. Đồng thời xây dựng cơ chế, chính sách thu hút nguồn lực đầu tư, phát huy vai trò của cộng đồng trong công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản.
Nội dung bao gồm: Quy hoạch phân vùng chức năng; Định hướng bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; Giải pháp bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; Quy hoạch không gian bảo tồn, phát huy giá trị di tích; Định hướng quy hoạch bảo tồn cảnh quan địa chất; Định hướng bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa phi vật thể; Giải pháp phát triển du lịch; Định hướng quy hoạch hạ tầng kỹ thuật; Giải pháp, cơ chế thực hiện quy hoạch di tích...
Việc bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích phải tuân thủ nguyên tắc đảo đảm hài hòa giữa gìn giữ giá trị nổi bật với phát triển kinh tế di sản. Các hoạt động được thực hiện phải giữ nguyên yếu tố gốc, đảm bảo toàn vẹn giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể Danh thắng Tràng An.
Phát triển các loại hình du lịch mới
Công tác gìn giữ, bảo tồn và phát huy các làng nghề truyền thống cần được chú trọng nhiều hơn nữa, các làng nghề như: Làng nghề chế tác đá Ninh Vân, nghề dệt ren Ninh Hải, nghề nấu rượu Gia Lạc, nghề trồng hoa cây cảnh Ninh Xuân cần phải có lộ trình bảo tồn, khôi phục, gắn với du lịch trải nghiệm.
Đồng thời, tiếp tục bảo tồn lễ hội truyền thống, giá trị tri thức bản địa gồm:
(1) Bảo tồn các các nghi lễ quan trọng phản ánh truyền thống lịch sử và đời sống văn hóa của người dân, vùng đất Cố đô, gồm: Tục rước nước Lễ hội Hoa Lư; Hội làng Khả Lương; Hội làng Hành Cung; Lễ hội đền Trần (Nội Lấm); Lễ hội đền Thái Vi; Lễ hội Bái Đính; Lễ tế Thần Nông...
(2) Bảo tồn giá trị tri thức bản địa gắn với các lễ hội: lễ hội làng Sinh Dược, nghề sản xuất dược liệu tự nhiên, tín ngưỡng thờ Đức Thánh Nguyễn Minh Không, tập quán thờ Tô Hiến Thành và hệ truyện tích thời Lý.
Theo định hướng, việc phát triển các loại hình du lịch mới cũng cần tập trung xây dựng và quảng bá các sản phẩm du lịch sinh thái dựa trên lợi thế về tài nguyên tự nhiên, các loại hình dịch vụ du lịch mới theo hướng đa dạng hóa sản phẩm phù hợp với những xu hướng mới của thị trường như: Phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái dựa trên lợi thế về tài nguyên tự nhiên, các loại hình dịch vụ du lịch mới theo hướng đa dạng hóa sản phẩm phù hợp với những xu hướng mới của thị trường: Du lịch sinh thái (chèo thuyền, trekking, chụp ảnh thiên nhiên); du lịch văn hóa - lịch sử - khảo cổ (tham quan cố đô, di tích khảo cổ); du lịch văn hóa, tôn giáo tín ngưỡng và thực hành tôn giáo, tín ngưỡng (các tour hành hương); du lịch thể thao - mạo hiểm; du lịch giáo dục v.v.. Việc phát triển sản phẩm du lịch đặc thù cần được nghiên cứu và xây dựng các sản phẩm du lịch gắn với di sản, lễ hội; phải gắn kết hiệu quả du lịch với công nghiệp văn hóa.
