Bức tranh nông nghiệp Việt Nam 2025: Vượt thách thức thiên tai và dịch bệnh, giữ vững đà tăng trưởng bền vững

(STNN) – Năm 2025, dù phải đối mặt với những diễn biến bất lợi của thời tiết và dịch bệnh bùng phát, ngành nông nghiệp Việt Nam vẫn ghi nhận những kết quả tích cực. Với sản lượng lúa đạt mức cao nhất trong 4 năm qua cùng sự bứt phá của nhóm cây ăn quả và thủy sản nuôi trồng, ngành nông nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và phục vụ xuất khẩu.

Năng suất lúa đạt kỷ lục dù diện tích thu hẹp

Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), sản xuất nông nghiệp năm 2025 ghi nhận sự chuyển dịch mạnh mẽ về chất lượng. Diện tích gieo trồng lúa cả năm ước đạt 7,13 triệu ha, giảm nhẹ 1,1 nghìn ha so với năm 2024 do xu hướng chuyển đổi sang đất phi nông nghiệp và các loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao hơn. Tuy nhiên, nhờ áp dụng giống mới và cải tiến kỹ thuật canh tác, năng suất lúa bình quân đạt 61,1 tạ/ha, đưa tổng sản lượng lúa cả nước đạt 43,54 triệu tấn – mức cao nhất trong vòng 4 năm qua.

Đáng chú ý, vụ lúa Đông Xuân đạt sản lượng 20,4 triệu tấn (tăng 32,1 nghìn tấn), trong đó vùng Đồng bằng sông Cửu Long đóng góp gần 9,2 triệu tấn. Dù vụ Hè Thu chịu ảnh hưởng nặng nề bởi mưa bão tại khu vực Bắc Trung Bộ và miền Trung làm sản lượng giảm 269,1 nghìn tấn, nhưng sự phục hồi ấn tượng của vụ Thu Đông và vụ Mùa đã bù đắp đáng kể. Tại miền Bắc, sản lượng lúa mùa ước đạt 4,98 triệu tấn, tăng 243,3 nghìn tấn so với năm trước.

Đối với các loại cây hằng năm khác, diện tích các cây hoa màu như ngô, lạc, đậu tương, khoai lang có xu hướng giảm. Ngược lại, sản lượng rau các loại đạt kết quả khả quan với 19,6 triệu tấn (tăng 519,5 nghìn tấn) nhờ đẩy mạnh thâm canh, trồng xen và sử dụng giống mới thích ứng với biến đổi khí hậu.

san-luong-nong-nghiep-nam-2025-stnn-1767770025.png
Sản lượng một số cây trồng chủ yếu năm 2025.

Cây lâu năm khởi sắc và sự bứt phá của nhóm cây ăn quả

Giá trị sản phẩm cây lâu năm năm 2025 tăng 5,54% so với năm 2024. Nhóm cây công nghiệp lâu năm phục hồi mạnh mẽ với diện tích đạt 2.195,8 nghìn ha. Nhiều mặt hàng chủ lực ghi nhận sản lượng tăng cao như: Cà phê đạt 2.116,1 nghìn tấn (+5,0%); hồ tiêu đạt 274,8 nghìn tấn (+4,8%); cao su đạt 1.346,1 nghìn tấn (+1,4%). Đặc biệt, sản lượng dừa đạt 2.373,8 nghìn tấn (+4,1%) nhờ chuyển đổi sang các giống mới cho năng suất cao tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Ở nhóm cây ăn quả, sầu riêng tiếp tục là "điểm sáng" với sản lượng đạt 1.820,9 nghìn tấn, tăng mạnh 18,8%. Các loại cây khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng như vải (+60,3%), mít (+13,7%), nhãn (+12,7%) và xoài (+8,6%). Kết quả này có được nhờ việc triển khai hiệu quả mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Chuyển dịch chăn nuôi theo chuỗi liên kết an toàn sinh học

san-luong-nong-nghiep-nam-2025-stnn-3png-1767770025.jpg
Sản lượng một số sản phẩm chăn nuôi chủ yếu.

Ngành chăn nuôi năm 2025 trải qua những biến động trái chiều. Trong khi chăn nuôi gia cầm phát triển ổn định với sản lượng thịt hơi đạt 2.601,9 nghìn tấn (+5,9%) nhờ mở rộng các mô hình liên kết chuỗi khép kín, thì chăn nuôi lợn lại gặp khó khăn do dịch tả lợn châu Phi bùng phát trong quý III.

Tuy nhiên, nhờ áp dụng các biện pháp an toàn sinh học, các doanh nghiệp và trang trại quy mô lớn vẫn duy trì sản xuất ổn định. Tổng sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng cả năm đạt 5.389,2 nghìn tấn, tăng 3,9% so với năm 2024. Ngược lại, chăn nuôi trâu, bò tiếp tục xu hướng giảm do diện tích chăn thả thu hẹp và chi phí đầu vào tăng cao.

Tận dụng đà xuất khẩu lâm nghiệp và thủy sản

san-luong-nong-nghiep-nam-2025-stnn-2-1767770070.jpg
Sản lượng thủy sản năm 2025 (So với năm 2024).

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, diện tích rừng trồng mới tập trung đạt 323,3 nghìn ha (+6,4%); sản lượng gỗ khai thác đạt 25.616,0 nghìn m3 (+6,9%). Nhu cầu xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tăng trưởng tốt là động lực chính thúc đẩy người dân đẩy mạnh khai thác và trồng mới. Công tác bảo vệ rừng cũng đạt kết quả tích cực khi diện tích rừng bị thiệt hại giảm 30,7% so với năm trước.

Lĩnh vực thủy sản ghi nhận tổng sản lượng 9.947,5 nghìn tấn, tăng 3,0%. Trong đó, điểm nhấn thuộc về nuôi trồng thủy sản với sản lượng 6.116,8 nghìn tấn (+5,1%). Cá tra và tôm nước lợ tiếp tục là những mặt hàng chủ lực với mức tăng trưởng lần lượt là 5,0% và 6,1%. Đặc biệt, tôm thẻ chân trắng ứng dụng công nghệ cao đạt sản lượng 994,4 nghìn tấn, tăng 6,9%. Cá rô phi cũng đang dần khẳng định vị thế sản phẩm chủ lực mới với tiềm năng xuất khẩu lớn.

Ở chiều ngược lại, sản lượng khai thác thủy sản giảm nhẹ 0,2%, đạt 3.830,7 nghìn tấn. Nguyên nhân chủ yếu do thời tiết bất lợi và việc siết chặt quản lý khai thác theo Nghị định số 38/2024/NĐ-CP nhằm chống khai thác hải sản bất hợp pháp.

Nhìn chung, bức tranh nông nghiệp năm 2025 cho thấy sự thích ứng linh hoạt của người sản xuất trước những biến động của thiên tai và thị trường. Việc chuyển đổi cơ cấu giống, đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và phát triển theo chuỗi giá trị không chỉ giúp ngành nông nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững và hiệu quả trong những năm tiếp theo.

LÊ KHÁNH