IB Dock là công trình ụ nổi mới do công ty Kuasar Marin Engineering của Thổ Nhĩ Kỳ thiết kế, vừa được bàn giao cho một khách hàng ở Tây Phi để phục vụ sửa chữa và bảo dưỡng tàu đánh cá và tàu dịch vụ. Đáng chú ý, dự án này còn đi kèm một cần cẩu nổi không tự hành, nhằm lấp đầy khoảng trống trong cơ sở hạ tầng bảo dưỡng tàu cá địa phương.
Được thiết kế cho các tàu đánh cá cỡ vừa và nhỏ ở Tây Phi
IB Dock đã được chứng nhận bởi Cục Hàng hải Thổ Nhĩ Kỳ, dài 52 m, rộng 21 m và sâu 10 m, với khả năng nâng tối đa 1.500 tấn.
Công ty Kuasar Marin cho biết họ chịu trách nhiệm toàn bộ quy trình dự án, từ thiết kế và mua sắm đến sản xuất, quản lý nhà thầu phụ và kiểm soát chất lượng, đảm bảo ụ nổi đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật cao. Dù đang được sử dụng chủ yếu tại Tây Phi, thiết kế của ụ nổi vẫn có thể triển khai ở nhiều khu vực trên thế giới.
Ụ nổi thích hợp cho các tàu đánh cá dưới 1.500 tấn, đồng thời có thể phục vụ đa dạng các loại tàu như tàu kéo, tàu hoa tiêu, tàu tuần tra, tàu dịch vụ và các sà lan thương mại khác nhau để sửa chữa, bảo dưỡng và kiểm định tái cấp chứng nhận.
Độ bền kết cấu, công suất bơm và độ ổn định của ụ nổi đều đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, biến nó thành một cơ sở bảo trì và sửa chữa có thể áp dụng trên toàn cầu.
Trong khu vực dự án, nhiều tàu đánh cá đã có tuổi đời cao, dẫn đến nhu cầu sửa chữa tập trung. Trước đây, ngay cả việc bảo dưỡng cơ bản cũng thường phải đưa tàu đến các cảng nước ngoài, điều này không chỉ phát sinh chi phí lớn mà còn gây ra thời gian ngừng khai thác.
Với việc đưa vào sử dụng các ụ nổi và cần cẩu nổi trong khu vực, các công việc sửa chữa liên quan có thể được thực hiện ngay tại chỗ. Qua đó, giúp giảm chi phí vận hành, tăng khả năng hoạt động của tàu và khắc phục những thiếu sót lâu nay trong cơ sở hạ tầng hàng hải cơ bản tại địa phương.
Từ việc sửa chữa tàu cũ đến đóng mới ụ nổi
Bắt đầu từ việc Công ty Kuasar Marin nhận được một đơn hàng sửa chữa một tàu đánh cá cũ; con tàu đã không được đưa vào sử dụng trong nhiều năm, kết cấu và thiết bị xuống cấp và hầu hết các hệ thống đều không còn hoạt động hiệu quả. Sau khi đánh giá, công ty khuyến nghị chủ tàu nên đóng một con tàu mới, nhưng chủ tàu vẫn nhất quyết sửa chữa con tàu cũ. Cuối cùng, công ty đã hoàn thành việc sửa chữa và bàn giao con tàu đến khu vực hoạt động.
Tiếp đó, khách hàng đề xuất xây dựng một ụ nổi và tàu cần cẩu nổi hoàn toàn mới, với toàn bộ quá trình thiết kế, mua sắm thiết bị và sản xuất do Kuasar Marin trực tiếp quản lý. Kích thước và khả năng chịu tải của ụ nổi được xác định hoàn toàn dựa trên đặc điểm của các tàu đánh cá địa phương. Trên cơ sở xem xét độ sâu tối đa của vùng nước cảng, hình dạng kết cấu, dung tích két dằn và hệ thống điều khiển vận hành đã được tối ưu hóa nhằm đáp ứng các điều kiện khai thác tại khu vực.
Những thách thức trong thiết kế và quy trình tối ưu hóa
Thách thức chính trong quá trình thiết kế là làm thế nào đồng thời đáp ứng các yêu cầu về độ ổn định, lượng giãn nước và khả năng chịu tải trong khuôn khổ kích thước hạn chế. Để thích ứng với điều kiện cảng địa phương, ụ nổi cần phải tương đối nhỏ gọn trong khi hạn chế về kích thước khiến mối quan hệ giữa phân bố trọng lượng, mớn nước và độ ổn định trở nên nhạy cảm hơn.
Để đạt được mục tiêu này, trong giai đoạn thiết kế Công ty Kuasar Marin đã tiến hành nhiều vòng điều chỉnh thông số, tối ưu hóa trọng lượng thân vỏ của ụ nổi, kết cấu vách bên, cấu hình két dằn và kiểm soát cân bằng vận hành. Phân tích có hệ thống cũng được tiến hành về hoạt động dằn và xả dằn khi tàu không tải cũng như các trạng thái tải trọng khác nhau để đảm bảo an toàn trong mỗi điều kiện.
Toàn bộ quy trình thiết kế không chỉ dựa trên các tính toán lý thuyết mà còn xem xét đến nhu cầu vận hành thực tế, các kịch bản sử dụng và các quy định an toàn liên quan.
Các dự án kết cấu nổi loại này thường liên quan đến nhiều lĩnh vực chuyên môn như kết cấu, ổn định, nâng hạ, hệ thống cơ khí và quy trình vận hành, đòi hỏi mức độ hợp tác cao trong giai đoạn thiết kế.
Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy rằng trong các dự án ụ nổi quy mô vừa và nhỏ, việc áp dụng phương pháp thiết kế kỹ thuật có hệ thống có thể đạt được sự cân bằng giữa chức năng và an toàn trong điều kiện hạn chế, điều này có giá trị tham khảo nhất định đối với các dự án đóng tàu và công trình nổi tương tự.
