Đối mặt với thách thức về môi trường
Trên phạm vi toàn cầu, sự phát triển của nuôi trồng thủy sản ven biển đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề nổi bật bao gồm phát thải kháng sinh, hiện tượng tảo nở hoa, sự tích tụ chất thải hữu cơ do thức ăn dư thừa và chất thải sinh học dưới đáy biển, hiện tượng cá nuôi thoát ra môi trường tự nhiên, ký sinh trùng biển (đặc biệt là rận biển), cũng như sự lây lan dịch bệnh giữa cá nuôi và quần thể cá tự nhiên.
Do cá giống cần được bảo vệ khỏi dòng hải lưu mạnh để sinh trưởng, phần lớn các trang trại nuôi cá đều nằm gần bờ. Điều này không chỉ gây áp lực lên hệ sinh thái ven biển mà còn chiếm dụng những khu vực vốn có giá trị cao cho du lịch, giải trí và các hoạt động kinh tế - xã hội khác.
EVN biến nuôi trồng thủy sản ven bờ thành một giải pháp thay thế khả thi
Tổ chức Norwegian Environmental Vision (EVN) đã phát triển các tàu nuôi cá tự hành ngoài khơi, biến việc nuôi trồng thuỷ sản thành một lựa chọn khả thi thay thế cho việc nuôi cá ven bờ hoặc trên đất liền.
Các khoang nuôi cá trên tàu được trang bị hệ thống điều hướng dòng chảy tự động, giúp bảo vệ cá nhỏ khỏi các dòng chảy có thể gây nguy hiểm, đồng thời cho phép cá lớn hơn phát triển khỏe mạnh và dần di chuyển xuống các tầng nước sâu hơn khi kích thước và sức chịu đựng tăng lên.
Việc đưa hoạt động nuôi trồng ra xa bờ giúp cải thiện đáng kể tính bền vững của quá trình sản xuất. Dòng chảy mạnh và độ sâu lớn của đại dương có khả năng phân tán và pha loãng chất dinh dưỡng dư thừa cũng như chất thải hữu cơ, chẳng hạn như phốt pho. Những chất này sau đó có thể được hệ sinh thái biển tái hấp thụ, giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm cục bộ.
Lưu lượng nước lớn cùng khoảng cách xa các vùng ven biển giàu chất dinh dưỡng cũng giúp giảm đáng kể nguy cơ bùng phát tảo độc và các chất ô nhiễm liên quan đến nuôi trồng thủy sản ven biển.
Thiết kế chuyên biệt cho môi trường khắc nghiệt
Các tàu nuôi cá tự hành ngoài khơi của EVN được thiết kế chuyên biệt cho điều kiện biển khắc nghiệt tại Na Uy. Tàu có thể neo đậu tại các vùng biển hở (không được che chắn), nơi nguồn nước dồi dào oxy tự nhiên giúp cá tăng trưởng nhanh hơn.
Hơn nữa, cấu trúc của tàu cho phép duy trì đầy đủ chức năng trong điều kiện môi trường biến đổi nhanh, đồng thời ứng phó hiệu quả với sóng lớn và thời tiết khắc nghiệt. Điều này làm cho mô hình tàu nuôi cá tự hành ngoài khơi có thể triển khai tại nhiều khu vực trên thế giới và có thể tùy chỉnh linh hoạt với điều kiện khí hậu địa phương. Các tàu neo đậu cũng có thể dễ dàng di chuyển giữa các địa điểm khác nhau.
Tiềm năng thị trường: Đón đầu đà tăng trưởng
Năm 2022, sản lượng nuôi trồng thủy sản toàn cầu đạt kỷ lục 130,9 triệu tấn; trong đó, động vật thủy sinh chiếm 94,4 triệu tấn (51%). Chính quyền Na Uy dự báo sản lượng nuôi trồng thủy sản sẽ tăng gấp năm lần vào năm 2050. Đồng thời, trước những quan ngại về môi trường, chính phủ Na Uy cũng tuyên bố sẽ thực hiện các quy định nghiêm ngặt hơn đối với hoạt động nuôi cá ven biển.
Thông qua việc chuyển dịch ra các vùng biển mở, các doanh nghiệp không chỉ tuân thủ quy định pháp lý mà còn mở rộng được không gian sản xuất, nâng cao năng suất bền vững. Với mô hình tàu nuôi cá tự hành ngoài khơi, sản lượng dự kiến có thể đạt từ 8.000 đến 10.000 tấn/năm cho mỗi tàu.
