Cần Thơ: Sản xuất giống nhân tạo cá chạch lửa

STNN - Các nhà khoa học tại Trường Đại học Cần Thơ đã nghiên cứu thành công quy trình sản xuất giống nhân tạo cá chạch lửa, mở ra cơ hội nuôi trồng bền vững và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Cá chạch lửa thuộc họ cá chạch sông, có thịt thơm ngon, giá bán rất cao. Cá chạch lửa lâu năm có thể đạt trọng lượng từ 1,5-2kg/con, càng lớn càng có giá trị kinh tế cao. Loại mỗi cân từ 1-2 con đã có giá từ 1,5-1,8 triệu đồng/kg.

Ngoài ra, vì có thân hình đẹp, màu sắc bắt mắt nên loài cá này được người chơi cá cảnh ưa thích. Giá bán cá chạch lửa cảnh từ 500 nghìn đồng đến vài triệu đồng một con tùy thuộc vào màu sắc, kích cỡ.

Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, cá chạch lửa đang trở nên ngày càng khan hiếm trong tự nhiên. Trước tình trạng đó, Sở KH&CN TP Cần Thơ đã đặt hàng các nhà khoa học tại Trường Đại học Cần Thơ nghiên cứu sản xuất giống nhân tạo cá chạch lửa.

Theo PGS.TS Phạm Thanh Liêm, chủ nhiệm đề tài, để cá sống được trong trại giống, thành thục và sinh sản thì khâu thuần dưỡng là quan trọng nhất. Vì vậy, nhóm thực hiện đề tài đã nghiên cứu môi trường nuôi trong bể giống như ngoài tự nhiên và thức ăn phù hợp cho cá phát triển, trước khi thu gom cá ngoài tự nhiên đem về nuôi trong trại giống.

chach-lau-ca-giong1-1743665431.png
Cá chạch lửa giống - Ảnh: NNC.

Qua thử nghiệm, tép tươi là thức ăn tốt nhất cho sự phát triển của cá. Tuy nhiên, tép tương đối đắt, trong khi các loại thức ăn tươi sống khác như trùn chỉ lại tiềm ẩn nhiều rủi ro (không chủ động được nguồn thức ăn, chất lượng không ổn định, nguy cơ truyền bệnh), nên cần bổ sung nguồn thức ăn công nghiệp.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, cá chạch lửa thành thục tốt ở điều kiện nuôi vỗ trong vòng 4-6 tháng. Kích thích sinh sản bằng HCG cho kết quả rụng trứng 100%, tỉ lệ thụ tinh đạt 76,3% và tỉ lệ nở đạt 62,7%. HCG là một loại hormone sinh sản, có tác dụng kích thích sự phát triển của tuyến sinh dục, thúc đẩy cá cái rụng trứng và cá đực sản sinh tinh trùng. HCG thường được sử dụng trong sinh sản nhân tạo của các loài cá (thông qua đường tiêm).

Thời gian phát triển phôi của cá chạch lửa kéo dài khoảng 58 - 64 giờ ở nhiệt độ nước 28-30oC. Cá bột (cá ấu trùng, cá ương mới nở từ trứng) hấp thụ hết noãn hoàng (túi dinh dưỡng nằm trong trứng cá) vào ngày 18 sau khi nở, nhưng bắt đầu ăn thức ăn ngoài từ ngày thứ 7. Thức ăn phù hợp cho cá bột là thức ăn tươi sống như trùn chỉ, tép. Cá ương từ bột lên giống có thể sử dụng thức ăn công nghiệp, nhưng tốc độ tăng trưởng chậm hơn ăn thức ăn tươi sống 3,2 lần. Thời điểm thích hợp để cho cá ăn thức ăn công nghiệp là sau 30 ngày tuổi. Hỗn hợp trùn chỉ và thức ăn công nghiệp với tỷ lệ trùn chỉ trên 70% có thể sử dụng trong ương cá chạch lửa mà vẫn đảm bảo tỷ lệ sống.

Qua một năm nuôi, cá bố mẹ từ 137 – 850g/con đều thành thục, đủ sức cho sinh sản.

chach-lau-ca-giong2-1743665431.png
Cá chạch lửa thành thục - Ảnh: NNC

Đề tài "Nghiên cứu thử nghiệm sản xuất giống nhân tạo cá chạch lửa", đã được Sở KH&CN Cần Thơ nghiệm thu, kết quả đạt.

Thành công trong sản xuất giống nhân tạo cá chạch lửa góp phần làm phong phú các loài thủy sản nuôi nước ngọt, đa dạng các loài nuôi làm cảnh, bảo vệ nguồn lợi tự nhiên ở đồng bằng sông Cửu Long, và mở ra cơ hội kinh doanh loài cá có giá trị này cho người dân địa phương.

Vương Hùng