Sân chơi cho các em học sinh phát triển ý tưởng công nghệ
Trong bối cảnh công nghệ ngày càng được ứng dụng rộng rãi vào đời sống, việc khuyến khích học sinh nghiên cứu, sáng tạo và giải quyết các vấn đề cộng đồng đang trở thành một hướng đi đáng chú ý của giáo dục hiện đại.
Tại cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026, hơn 2.900 bài dự thi đến từ 34 tỉnh, thành phố, với sự tham gia của học sinh tại hơn 1.800 trường THCS và THPT trên cả nước. Đây là số lượng ý tưởng cao nhất kể từ khi chương trình được triển khai tại Việt Nam vào năm 2019.
Điểm đáng chú ý tại vòng chung kết cuộc thi năm nay là nhiều dự án xuất phát từ những vấn đề cụ thể trong đời sống, hướng tới hỗ trợ các nhóm yếu thế và phát triển sản xuất bền vững, trong đó có các sáng kiến ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp và bảo vệ môi trường.
Cụ thể, tại bảng B dành cho học sinh THPT, đội CDTD đến từ Cần Thơ giành giải Nhất với dự án “CDGuard: Hệ thống AI-IoT cảnh báo sớm nguy cơ Cadimi khả dụng và hỗ trợ ra quyết định cải tạo đất trồng sầu riêng tại Đồng bằng sông Cửu Long”. Dự án kết hợp thiết bị thông minh và ứng dụng số nhằm theo dõi điều kiện môi trường canh tác, cảnh báo nguy cơ liên quan đến cadimi khả dụng trong đất, qua đó hỗ trợ nông dân quản lý vườn cây và hướng tới sản xuất bền vững.
Một thành viên đội CDTD cho biết, nhóm dự kiến tiếp tục hoàn thiện mô hình, mở rộng nghiên cứu sang các loại cây trồng khác và từng bước đưa sản phẩm vào thực tế. Quá trình nghiên cứu cũng giúp các thành viên tích lũy kiến thức về AI, lập trình, đồng thời định hình hướng phát triển nghề nghiệp trong lĩnh vực điện tử, robot và trí tuệ nhân tạo.
Không chỉ hỗ trợ các ý tưởng liên quan đến nông nghiệp, nhiều dự án công nghệ của học sinh gây chú ý khi xuất phát từ những vấn đề thiết thực trong đời sống, hướng đến chăm sóc sức khỏe, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Điển hình như ở bảng A dành cho học sinh THCS, đội NOVARISE đến từ Đà Nẵng giành giải Nhất với dự án “Nẹp Cánh Tay Robot Trị Liệu - Rehab Play Arm”, hướng tới hỗ trợ trẻ em gặp khó khăn trong vận động tay. Đây là giải pháp kết hợp nẹp cánh tay robot, trò chơi tương tác và hệ thống quản lý trực tuyến. Thiết bị hỗ trợ các chuyển động của khuỷu tay, trong khi trò chơi giúp trẻ hứng thú hơn với quá trình luyện tập phục hồi chức năng. Hệ thống trực tuyến được thiết kế nhằm kết nối bệnh nhân với bác sĩ, hỗ trợ theo dõi quá trình tập luyện từ xa. Nhóm đặt mục tiêu phát triển sản phẩm có chi phí thấp, phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Theo chia sẻ của thầy Nguyễn Thành Tú - giáo viên hướng dẫn đội thi, quá trình thực hiện dự án giúp học sinh từng bước làm chủ những kiến thức mới về vi mạch, thiết kế 3D và phát triển sản phẩm công nghệ. Từ chỗ chưa có kiến thức nền tảng, các em đã chủ động nghiên cứu để xây dựng giải pháp hỗ trợ trẻ em yếu thế. Sau cuộc thi, NOVARISE dự kiến tiếp tục hoàn thiện tính năng, thực hiện các thủ tục pháp lý và thử nghiệm thực tế, hướng tới đưa sản phẩm ra thị trường.
Có thể thấy, từ các giải pháp hỗ trợ phục hồi chức năng đến ứng dụng AI trong nông nghiệp, những dự án tại Samsung Solve for Tomorrow 2026 cho thấy khả năng vận dụng kiến thức công nghệ của học sinh vào giải quyết các vấn đề của cộng đồng.
Cùng thúc đẩy sáng tạo vì cộng đồng
Một điểm đáng chú ý của Samsung Solve for Tomorrow 2026 là mô hình phối hợp giữa Samsung Việt Nam và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC - trực thuộc Bộ Tài chính). Thông qua hợp tác này, nguồn lực công nghệ và kinh nghiệm giáo dục của doanh nghiệp được kết nối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận kiến thức, kỹ năng và các hoạt động trải nghiệm STEM.
Theo chia sẻ của ông Na Ki Hong - Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam, sự kết hợp giữa nguồn lực công nghệ, triết lý giáo dục của Samsung với vai trò kết nối của NIC đã góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, mở rộng cơ hội học tập và trải nghiệm cho học sinh Việt Nam. Samsung sẽ tiếp tục đồng hành cùng NIC, giáo viên và các trường học trong việc hỗ trợ học sinh phát triển ý tưởng công nghệ.
Về phía NIC, ông Hoàng Trung Hiếu - Phó Giám đốc điều hành Trung tâm, cho biết hai bên sẽ tiếp tục mở rộng các chương trình đào tạo STEM, trí tuệ nhân tạo (AI) và những khóa huấn luyện chuyên sâu đến nhiều trường học hơn.
Đồng thời, NIC định hướng kết nối mạng lưới chuyên gia nhằm hỗ trợ các dự án xuất sắc hoàn thiện sản phẩm, tăng khả năng ứng dụng thực tế và tiến tới thương mại hóa đối với những giải pháp có tiềm năng.
Theo đánh giá, sự phối hợp giữa NIC, Samsung và các trường học thể hiện mô hình hợp tác giữa ba chủ thể: Nhà nước giữ vai trò kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; doanh nghiệp đóng góp nguồn lực, công nghệ và kinh nghiệm; nhà trường trực tiếp đồng hành, hướng dẫn học sinh phát triển ý tưởng.
Để một ý tưởng công nghệ y tế trở thành sản phẩm có thể sử dụng rộng rãi, quá trình nghiên cứu và thử nghiệm cần được thực hiện bài bản, có sự tham gia đánh giá của chuyên gia chuyên môn, bảo đảm an toàn và hiệu quả trước khi ứng dụng thực tế.
Do đó, sự đồng hành của doanh nghiệp, cơ quan đổi mới sáng tạo và nhà trường vì vậy có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa các sáng kiến tiềm năng từ phòng học đến đời sống. Đây cũng là hướng tiếp cận góp phần thúc đẩy giáo dục STEM gắn với nhu cầu xã hội, trong đó sức khỏe con người và chất lượng cuộc sống là những mục tiêu thiết thực.
