Giáo dục thông qua hoạt động trải nghiệm là một trong những định hướng quan trọng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, nhằm giúp học sinh phát triển phẩm chất, năng lực thông qua việc gắn học tập với đời sống thực tiễn. Trong bối cảnh đó, việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc có ý nghĩa thiết thực trong giáo dục văn hóa học đường, đặc biệt ở bậc tiểu học – giai đoạn hình thành những nền tảng đầu tiên về nhân cách và lối sống cho học sinh.
Xuất phát từ yêu cầu đổi mới giáo dục và thực tiễn giáo dục tại nhà trường, Trường Tiểu học Trung Lễ đã tổ chức hoạt động trải nghiệm với chủ đề “Ngày Tết quê em”. Hoạt động được triển khai cho học sinh toàn trường, từ khối 1 đến khối 5, với sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và phụ huynh học sinh, bảo đảm phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi và điều kiện thực tế của địa phương. Thông qua hoạt động trải nghiệm này, các em học sinh được tìm hiểu về những phong tục quen thuộc của ngày Tết như gói bánh chưng, bày mâm ngũ quả, trang trí cành đào, cành mai, viết câu đối đỏ hay chúc Tết ông bà, thầy cô. Thông qua các tiết học trải nghiệm, các em còn được nghe thầy cô kể về nguồn gốc Tết Nguyên đán, ý nghĩa của từng phong tục, từ đó hiểu hơn về nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc.
Nội dung trải nghiệm được xây dựng phong phú, gắn với đời sống sinh hoạt ngày Tết cổ truyền. Thông qua việc trực tiếp tham gia các hoạt động, học sinh không chỉ được “nghe – nhìn” mà còn được “làm – trải nghiệm”, từ đó hiểu rõ hơn ý nghĩa của Tết cổ truyền, các phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc.
Từ hoạt động trải nghiệm “Ngày Tết quê em”, nhà trường đã lồng ghép hiệu quả giáo dục kỹ năng sống, giáo dục đạo đức và tình yêu quê hương đất nước cho học sinh. Các em biết trân trọng những giá trị gia đình, biết sẻ chia, quan tâm đến người thân và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc ngay từ những năm tháng đầu đời.
Hoạt động trải nghiệm không chỉ mang đến niềm vui mà còn là một trải nghiệm giáo dục sâu sắc đối với học sinh tiểu học. Đây là hành trang ý nghĩa giúp các em hiểu, yêu và gìn giữ những nét đẹp truyền thống của quê hương mỗi khi Tết đến, xuân về, góp phần hình thành ở học sinh nhận thức đúng đắn về việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, đồng thời bồi dưỡng tình yêu quê hương, gia đình và ý thức trân trọng các giá trị văn hóa dân tộc.
Bên cạnh giá trị giáo dục về nhận thức và thái độ, hoạt động trải nghiệm còn tạo điều kiện để học sinh rèn luyện nhiều kỹ năng cần thiết như kỹ năng giao tiếp, hợp tác, làm việc nhóm, tham gia hoạt động tập thể và ứng xử văn minh trong các mối quan hệ. Nhiều học sinh thể hiện sự mạnh dạn, tự tin hơn khi thuyết trình, giới thiệu sản phẩm trải nghiệm và tham gia các hoạt động chung của tập thể.
Từ thực tiễn tổ chức cho thấy, hoạt động trải nghiệm “Ngày Tết quê em” là một hình thức giáo dục sinh động, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu của Chương trình GDPT 2018 và đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học. Hoạt động này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện mà còn thúc đẩy xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, hạnh phúc, từng bước hình thành và phát triển văn hóa học đường trong nhà trường.
