Sự mở rộng diện tích và hệ quả từ việc dư thừa sản lượng
Vùng Chania thuộc đảo Crete – khu vực canh tác bơ trọng điểm và duy nhất tại Hy Lạp – đang ghi nhận một mùa vụ bội thu. Suốt một thập kỷ rưỡi trở lại đây, diện tích trồng bơ tại khu vực này liên tục được mở rộng. Phần lớn quỹ đất dành cho giống Hass, kế đến là sự gia tăng đáng kể của giống Lamb Hass, trong khi các dòng Pinkerton, Carmen Hass hay Gem Hass chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ. Dù tốc độ mở rộng có phần chậm lại trong những năm gần đây, việc các cây non bắt đầu bước vào giai đoạn cho thu hoạch vẫn giúp tổng sản lượng hàng năm duy trì đà tăng trưởng.
Ông Andreas Kantanoleon, chuyên gia nông học kiêm quản lý sản xuất bơ tại công ty Synergatiki, nhận định rằng chính tình trạng dư thừa sản lượng trong năm nay đã dẫn đến việc kích cỡ quả bơ từ trung bình đến nhỏ chiếm tỷ lệ áp đảo. Thực tế trên buộc các đơn vị vận hành nhà máy đóng gói chuyên biệt phải tính toán lại phương án phân loại để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các đối tác nước ngoài.
Khoảng cách chất lượng giữa các mô hình canh tác
Tại thủ phủ Chania, bức tranh sản xuất bơ có sự tham gia của đông đảo doanh nghiệp lẫn các hộ nông dân cá thể. Dù vậy, tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm xuất xưởng lại không có sự đồng nhất. Những chủ vườn chỉ coi bơ là nguồn thu nhập bổ sung thường có xu hướng ít đầu tư hơn vào quy trình kỹ thuật. Sai sót lớn nhất thường xảy ra ở khâu thu hái khi các đơn vị này sử dụng nguồn lao động không chuyên trách.
Việc thiếu kỹ năng chuyên môn trong quá trình hái quả gây ra những tổn thương cơ học không đáng có cho sản phẩm, từ đó làm sụt giảm giá trị thương mại chung của lô hàng. Tuy nhiên, ông Kantanoleon cũng lưu ý rằng tình trạng thiếu cẩn trọng này không đại diện cho tất cả các nhà vườn tại khu vực, nhưng vẫn là yếu tố gây lo ngại cho danh tiếng chung của bơ Hy Lạp.
Thị trường xuất khẩu ổn định và biến động cơ cấu giống
Về khía cạnh thương mại, thị trường Đan Mạch và Đức vẫn cho thấy sức hấp dẫn lớn với nhu cầu tiêu thụ duy trì ở mức ổn định. Sự vắng bóng của các áp lực cạnh tranh gay gắt giúp dòng chảy sản phẩm từ Crete lưu thông khá thông suốt. Mức giá thu mua bơ truyền thống tại vườn hiện đạt ngưỡng 2,40 Euro/kg đối với loại I và dao động từ 2,00 đến 2,10 Euro/kg cho loại II. Với phân khúc bơ hữu cơ, giá trị kinh tế còn cao hơn khi mỗi kilôgam được cộng thêm khoảng 0,20 đến 0,30 Euro tùy loại.
Trong khi giống Hass đang ở giai đoạn hoàng kim, dòng bơ Fuerte lại ghi nhận sự suy giảm mạnh mẽ về sản lượng. Các lô hàng Fuerte nhập về kho hiện chỉ còn chiếm tỷ trọng khoảng 5% và dự báo sẽ sớm biến mất khỏi danh mục hàng hóa trong tương lai gần. Nguyên nhân chính xuất phát từ việc giống bơ này năm nay sụt giảm tới 40% sản lượng so với niên vụ trước, dẫn đến việc mùa thu hoạch kết thúc sớm hơn dự kiến.
Dự báo nửa cuối mùa vụ và áp lực cạnh tranh quốc tế
Ngành bơ Hy Lạp kỳ vọng hoạt động giao thương sẽ diễn ra thuận lợi cho đến hết tháng Sáu. Đáng chú ý, từ đầu tháng Tư, thị trường sẽ chào đón sự gia nhập của giống bơ Lamb Hass, giúp làm đa dạng hóa danh mục sản phẩm cung ứng. Về áp lực từ các đối thủ ngoại bang, Tây Ban Nha từng tạo ra sức ép đáng kể trong giai đoạn từ tháng Mười đến tháng Mười Hai năm ngoái. Dù vậy, tại thời điểm hiện tại, bơ Hy Lạp vẫn đang tận hưởng khoảng không gian thị trường khá dễ thở khi chưa ghi nhận sự trở lại mạnh mẽ từ các nguồn cung đối thủ. Sự ổn định này giúp các nhà sản xuất tại Crete có thêm thời gian để tập trung vào việc nâng cao chất lượng và tối ưu hóa quy trình thu hoạch cho giai đoạn cao điểm sắp tới.
