Thái Xuyên 111 – Giống lúa lai vững vàng cho vụ Đông Xuân 2025-2026

Giống lúa quyết định của vụ mùa then chốt

Trong cơ cấu sản xuất lúa hàng năm, vụ Đông Xuân luôn được xác định là vụ sản xuất chính, có vai trò quyết định đến tổng sản lượng và thu nhập của người nông dân. Tuy nhiên, đây cũng là vụ tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất do thường xuyên chịu tác động bất lợi của thời tiết, đặc biệt là các đợt rét đậm, rét hại kéo dài vào giai đoạn gieo mạ và hồi xanh sau cấy. Thực tiễn sản xuất cho thấy, chỉ một đợt rét kéo dài cũng có thể khiến mạ sinh trưởng kém, lúa chết rét, buộc phải gieo lại hoặc cấy dặm, kéo theo hệ lụy phá vỡ khung thời vụ, gia tăng chi phí đầu tư và làm tăng nguy cơ sâu bệnh về cuối vụ.

Những năm gần đây, tác động của biến đổi khí hậu khiến thời tiết vụ Đông Xuân ngày càng diễn biến phức tạp và khó dự báo. Có năm rét đến sớm và kéo dài, có năm rét muộn, xen kẽ những đợt nắng ấm bất thường, gây xáo trộn mạnh đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây lúa. Trong bối cảnh đó, vai trò của giống lúa được đặt lên hàng đầu. Giống không chỉ cần bảo đảm năng suất mà quan trọng hơn phải có khả năng chịu rét, sinh trưởng ổn định và thích ứng rộng với các điều kiện canh tác khác nhau.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn này, giống lúa lai ba dòng Thái Xuyên 111 là kết quả hợp tác giữa Tập đoàn ThaiBinh Seed và Công ty Khoa Hội (Trung Quốc) đã được nhiều địa phương và nông dân lựa chọn đưa vào cơ cấu giống vụ Đông Xuân. Đây là giống lúa đã trải qua quá trình khảo nghiệm, đánh giá trong nhiều năm, trên nhiều vùng sinh thái khác nhau trước khi được đưa vào sản xuất đại trà. Khả năng chịu rét tốt ngay từ giai đoạn mạ và sau cấy giúp giống duy trì sinh trưởng ổn định, hạn chế thiệt hại do thời tiết bất lợi, được xem là nền tảng ban đầu cho một vụ Đông Xuân an toàn.

Sinh trưởng khỏe, năng suất ổn định – nền tảng cho sản xuất hiệu quả

Không chỉ vượt qua giai đoạn rét đầu vụ, Thái Xuyên 111 còn cho thấy khả năng sinh trưởng khỏe và ổn định trong suốt quá trình canh tác. Giống có đặc tính đẻ nhánh khỏe, tập trung; cây cứng, chống đổ ngã tốt, phù hợp với điều kiện mưa gió thường xuất hiện vào cuối vụ Đông Xuân ở nhiều địa phương.

Đáng chú ý, bông lúa to, dài, số hạt nhiều, tỷ lệ hạt chắc cao - những yếu tố quyết định trực tiếp đến năng suất. Trong điều kiện thâm canh phù hợp, năng suất phổ biến của giống đạt 70–80 tạ/ha; tại một số mô hình sản xuất, năng suất có thể đạt 90–100 tạ/ha, cao hơn nhiều giống lúa lai khác từ 15–20%. Đây là mức năng suất có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh chi phí vật tư nông nghiệp còn ở mức cao, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích.

Bên cạnh năng suất, khả năng chống chịu sâu bệnh của Thái Xuyên 111 cũng được đánh giá tích cực. Giống ít nhiễm các đối tượng sâu bệnh chính trong vụ Đông Xuân, giúp giảm số lần phun thuốc bảo vệ thực vật. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, giảm công lao động mà còn góp phần bảo vệ môi trường, phù hợp với định hướng sản xuất nông nghiệp an toàn và bền vững.
Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, nhờ sinh trưởng khỏe và ổn định, giống giúp nông dân chủ động hơn trong khâu chăm sóc, giảm áp lực về kỹ thuật, đặc biệt đối với các hộ sản xuất quy mô lớn hoặc thiếu lao động. Đây là một trong những yếu tố khiến diện tích gieo cấy Thái Xuyên 111 ngày càng được mở rộng trong cơ cấu giống vụ Đông Xuân.

Chất lượng gạo và hiệu quả kinh tế – cơ sở tạo niềm tin từ thực tiễn

Nếu năng suất là điều kiện cần thì chất lượng sản phẩm và khả năng tiêu thụ chính là điều kiện đủ để sản xuất lúa vụ Đông Xuân đạt hiệu quả bền vững. Một trong những ưu điểm của Thái Xuyên 111 là chất lượng gạo được thị trường chấp nhận. Hạt gạo dài, trong; cơm nấu lên mềm, dẻo, vị đậm, thơm nhẹ; khi nguội vẫn giữ được độ dẻo và ngọt. Nhờ đó, giống dễ tiêu thụ, được thương lái thu mua với mức giá tương đương nhiều giống lúa thuần chất lượng cao.

Từ thực tiễn sản xuất, bà Nguyễn Thị Hương, một nông dân tỉnh Nghệ An, cho biết: "Sau nhiều năm canh tác, tôi tin tưởng Thái Xuyên 111 vì giống chịu rét rất tốt, năng suất lại ổn định, gạo nấu cơm cho gia đình hay bán ra thị trường đều được giá". 

Theo đại diện Tập đoàn ThaiBinh Seed, Thái Xuyên 111 là kết quả của quá trình hợp tác nghiên cứu với các đối tác khoa học và không được đưa vào sản xuất đại trà ngay từ đầu. Giống đã được khảo nghiệm tại nhiều vùng sinh thái khác nhau, từ đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ đến một số khu vực có điều kiện canh tác khó khăn. Trong quá trình đó, doanh nghiệp không chỉ đánh giá năng suất mà còn theo dõi chặt chẽ khả năng chịu rét, chống chịu sâu bệnh, chất lượng gạo và hiệu quả kinh tế mang lại cho nông dân.

Đáng chú ý, tại một số vùng trũng, thường xuyên bị ngập nước, Thái Xuyên 111 còn cho thấy khả năng tái sinh mạnh, có thể khai thác “lúa chét” sau thu hoạch, mở ra thêm cơ hội tăng thu nhập cho nông dân.

Chia sẻ về định hướng phát triển giống trong thời gian tới, Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn ThaiBinh Seed, nhấn mạnh: “Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét, các giống lúa có khả năng chống chịu tốt với điều kiện bất lợi sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc giảm rủi ro sản xuất. Thái Xuyên 111 là một trong những giống được doanh nghiệp định hướng phát triển lâu dài cho các tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ, đặc biệt trong vụ Đông Xuân”.

Từ thực tiễn đồng ruộng đến đánh giá của doanh nghiệp và phản hồi của người sản xuất, có thể thấy Thái Xuyên 111 không chỉ là giống lúa lai cho năng suất khá mà còn là giải pháp sản xuất phù hợp trong bối cảnh thời tiết ngày càng khó lường. Với khả năng chịu rét tốt, sinh trưởng ổn định, chất lượng gạo được thị trường chấp nhận và hiệu quả kinh tế rõ rệt, giống đang góp phần quan trọng vào mục tiêu ổn định sản xuất và nâng cao thu nhập cho nông dân trong vụ Đông Xuân.