Tại Pháp, hóa đơn điện tử mà khách hàng của chuỗi siêu thị Coopérative U nhận được giờ đây không chỉ có tổng số tiền cần thanh toán. Nó còn đi kèm một con số khác: tổng lượng phát thải carbon của tất cả những món hàng họ vừa mua, được tính bằng kilôgam CO₂ tương đương.
Sau một giai đoạn thí điểm, Coopérative U đã chính thức triển khai chương trình “Hóa đơn Carbon” (Ticket Carbone) trên toàn bộ 1.900 cửa hàng của mình. Động thái này đưa tập đoàn trở thành chuỗi siêu thị đầu tiên tại Pháp thực hiện việc tính toán và công khai dấu chân carbon ở quy mô toàn bộ giỏ hàng, thay vì chỉ dừng lại ở một vài sản phẩm hay một phần danh mục hàng hóa.
Sáng kiến này được xây dựng dựa trên một thực tế đáng suy ngẫm: khoảng 95% tổng lượng phát thải của Coopérative U không đến từ hoạt động vận hành của các siêu thị, mà đến từ chính vòng đời của những sản phẩm mà người tiêu dùng lựa chọn. Do đó, việc cung cấp một công cụ giúp người tiêu dùng nhận thức rõ hơn về tác động này được xem là một bước đi chiến lược. Dự án được phát triển với sự hợp tác của các công ty công nghệ, sử dụng cơ sở dữ liệu công khai Agribalyse của Cơ quan Chuyển đổi Sinh thái Pháp (ADEME). Hệ thống này gán cho mỗi sản phẩm một giá trị môi trường được tính toán dựa trên các tiêu chí đã được chuẩn hóa, từ quá trình sản xuất, vận chuyển đến khi được đặt lên kệ. Cơ sở dữ liệu hiện đã có thể bao phủ tới 90% khối lượng sản phẩm được bán ra.
Điểm khác biệt lớn nhất của dự án này là phạm vi tính toán của nó. Không giống như các sáng kiến khác thường chỉ giới hạn ở các sản phẩm nhãn hàng riêng, "Hóa đơn Carbon" áp dụng cho mọi mặt hàng mà khách hàng mua, không phân biệt thương hiệu. Dịch vụ này hiện dành cho các chủ thẻ thành viên đã lựa chọn nhận hóa đơn điện tử, áp dụng cho mọi hình thức mua sắm.
Mục tiêu của chương trình không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin. Bên cạnh việc hiển thị dấu chân carbon, mỗi hóa đơn điện tử còn đi kèm những gợi ý thiết thực để giảm tác động môi trường cho những lần mua sắm tiếp theo, chẳng hạn như ưu tiên sản phẩm địa phương, theo mùa và giảm thiểu lãng phí thực phẩm. Bằng cách này, Coopérative U đang nỗ lực biến một công cụ giao dịch đơn thuần thành một công cụ nâng cao nhận thức.
Đây là một phần của xu hướng ngày càng tăng trong ngành bán lẻ châu Âu. Trong khi nhiều nhà bán lẻ khác mới chỉ thử nghiệm việc dán nhãn môi trường cho từng sản phẩm riêng lẻ, Coopérative U đã chọn một cách tiếp cận toàn diện hơn. Tất nhiên, sáng kiến này không phải không có những hạn chế. Dữ liệu để tính toán dấu chân carbon đôi khi không hoàn hảo hoặc thậm chí không có sẵn. Tuy nhiên, ngay cả khi chưa hoàn hảo, sự tồn tại của "Hóa đơn Carbon" đã mang một giá trị rất lớn bởi nó giúp nâng cao nhận thức của công chúng, cho thấy sự khác biệt về tác động môi trường giữa các sản phẩm, và quan trọng hơn là bắt đầu một cuộc đối thoại cần thiết với người tiêu dùng.
