Ngày 2/6, Vườn ươm nguồn giống vải quốc gia tại Quảng Châu đã giới thiệu một kết quả chọn tạo giống mới. Đây là giống vải lai liên chi đầu tiên trên thế giới mang tên “Hoài Thạch”, được tạo ra từ việc kết hợp cây mẹ là vải và cây bố là nhãn. Dự án này bắt đầu từ năm 2015, khi nhóm nghiên cứu thực hiện các thử nghiệm thụ phấn chéo giữa giống vải Hoài Chi và nhãn Thạch Giáp. Sau gần một thập kỷ chờ đợi, năm nay những cây lai đầu tiên đã chính thức cho trái bói.
Tên gọi “Hoài Thạch” được ghép từ tên của hai giống bố mẹ. Trong đó, cây mẹ là giống vải Hoài Chi - loại vải vụ muộn, thường chín vào khoảng tháng 7, nổi tiếng với khả năng chống chịu tốt, thịt quả ngọt thanh và năng suất rất ổn định. Giống vải này từ lâu đã là “nguyên liệu” quan trọng trong công tác nghiên cứu di truyền. Cây bố là nhãn Thạch Giáp – một giống nhãn thượng hạng trứ danh tại vùng Quảng Đông và Quảng Tây. Loại nhãn này thường được thu hoạch vào đầu tháng 8, có đặc điểm cùi dày, hạt nhỏ, vị ngọt đậm và hương thơm dịu.
Một điểm thú vị là dù cả hai giống bố mẹ đều thuộc nhóm chín muộn, nhưng giống lai Hoài Thạch lại cho thu hoạch rất sớm. Thay vì chờ đến tháng 7 hay tháng 8, giống vải lai này đã chín ngay từ tháng 5. Thịt quả của Hoài Thạch có độ giòn, ngọt đậm và mùi thơm nồng nàn. Các chuyên gia đánh giá chất lượng của nó ngon hơn hẳn so với giống vải chín sớm truyền thống là Tam Nguyệt Hồng (vải tháng 3). Sự xuất hiện của giống lai này giúp giải quyết bài toán thiếu hụt các dòng vải chất lượng cao ở giai đoạn đầu mùa vụ.
Thành công của giống Hoài Thạch là cột mốc tiếp theo trong hành trình nghiên cứu giống lai giữa vải và nhãn. Trước đó, vào năm 2022, Đại học Nông nghiệp Nam Trung Quốc cũng đã giới thiệu giống lai “Thúy Mật”, nhưng với cấu trúc ngược lại (cây mẹ là nhãn). Việc tạo ra giống Hoài Thạch đã giúp các nhà khoa học hoàn thiện quy trình lai tạo hai chiều giữa hai loài cây này. Hiện tại, giống Hoài Thạch đang được theo dõi trong giai đoạn trồng khảo nghiệm để đánh giá tính ổn định. Dự kiến người tiêu dùng có thể thưởng thức loại quả độc đáo này trên thị trường sau khoảng 5 đến 6 năm tới.
