Hiện tượng này phản ánh không chỉ sự tối ưu hóa chuỗi cung ứng toàn cầu, mà còn là sự hội nhập sâu rộng giữa việc nâng cấp ngành công nghiệp cherry của Trung Quốc với chiến lược vực dậy nông thôn.
Biến động thị trường: Sự chuyển dịch cơ cấu cung cầu và cuộc cách mạng logistics
Giá cherry ngày càng phải chăng hơn xuất phát từ những thay đổi cấu trúc trong tương quan cung - cầu. Theo số liệu từ Văn phòng Thương mại Chile tại Trung Quốc, sản lượng cherry Chile vụ 2025/26 dự kiến đạt 655.000 tấn (tương đương 131 triệu thùng), với hơn 90% dành cho thị trường Trung Quốc. Con số này tăng gấp 3,18 lần (tăng thêm 2,18 lần) so với cùng kỳ năm ngoái, lập kỷ lục mới. Lượng cung dồi dào này đã trực tiếp đẩy giá xuống mức thấp. Các báo cáo cho thấy giá bán buôn trung bình của cherry nhập khẩu đường biển tại chợ đầu mối Tân Phát Địa (Bắc Kinh) là 32,5 nhân dân tệ/0,5 kg, trong khi giá tại Hợp Phì đã giảm hơn 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Trên nền tảng Freshippo (Hema), một gói cherry size 2J nặng 2,5 kg có giá thấp nhất là 118 nhân dân tệ, tương đương chưa đầy 24 nhân dân tệ/0,5kg.
Sự tăng trưởng bùng nổ của chuỗi cung ứng diễn ra đồng thời với sự nâng cấp mang tính cách mạng của hệ thống logistics. Dịch vụ vận chuyển đường biển trực tiếp "cherry Express" giữa Trung Quốc và Chile đã trở thành thông lệ, rút ngắn thời gian vận chuyển từ 28-30 ngày xuống còn khoảng 23 ngày và giảm chi phí vận chuyển hơn 60% so với đường hàng không. Theo tin tức từ CCTV, tại các cửa khẩu Trung Quốc, lợi ích của chính sách “giải phóng hàng ngay tại cầu cảng” (shipside delivery) đã được hiện thực hóa, giúp cảng Nam Sa đạt tốc độ thông quan kỷ lục trong 2 giờ và cảng Dương Sơn mở “luồng xanh” ưu tiên cho nông sản tươi, đảm bảo tàu thuyền “cập cảng không chờ đợi, rời cảng không chậm trễ”.
Mạng lưới hậu cần liên tục mở rộng về các vùng sâu vùng xa. JD Fresh đã mở thêm các tuyến giao hàng tại Tân Cương, cho phép người tiêu dùng ở các vùng biên viễn được hưởng dịch vụ giao hàng 24h, đồng thời duy trì tỷ lệ hao hụt tương đương với các khu vực nội địa. Cuộc “tiếp sức độ tươi” trải dài 20.000 km này đã rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển từ cảng đến kệ hàng, giảm tỷ lệ hư hỏng và tạo bệ đỡ vững chắc cho mức giá bình dân.
Nâng cấp ngành công nghiệp: Động lực tăng trưởng kép từ chính sách và công nghệ
Sự thịnh vượng của ngành công nghiệp cherry không thể tách rời khỏi các chính sách ưu đãi thuế quan. Là hiệp định thương mại tự do đầu tiên giữa Trung Quốc và một quốc gia Mỹ Latinh, Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) Trung Quốc - Chile đã liên tục được nâng cấp. Hiện nay, tỷ lệ sản phẩm được miễn thuế đã đạt khoảng 98%. Nghị định thư nâng cấp có hiệu lực từ năm 2025 đã bổ sung các chương về thủ tục hải quan và tạo thuận lợi thương mại, đặc biệt là rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa dễ hư hỏng và giảm chi phí thông qua các biện pháp như chứng nhận xuất xứ điện tử.
Những tiến bộ công nghệ đã giúp gia tăng sức chống chịu cho chuỗi giá trị. Tại các vùng trồng ở Chile, tuyến đường cao tốc số 5 (biệt danh "Tuyến đường cherry") do các công ty Trung Quốc tham gia xây dựng đã cải thiện đáng kể hiệu quả vận chuyển trái cây đến các trung tâm bảo quản lạnh. Trong nội địa Trung Quốc, ngành trồng trọt cũng đang phát triển mạnh. Theo Tin tức Thiên Nhãn, các doanh nghiệp ở An Thuận sau 5 năm thử nghiệm đã thành công trong việc trồng cherry quy mô lớn, xóa bỏ định kiến rằng địa hình đồi núi của Quý Châu không phù hợp cho loại cây này. Tại Miên Dương (Tứ Xuyên), thông qua hợp tác với các viện nghiên cứu, hơn 20 giống cherry chất lượng cao như Mỹ Tảo, Hồng Đăng… đã được đưa vào sản xuất. Một mô hình quản lý chuẩn hóa đã được thiết lập, bao gồm “Giống ưu tú – Quản lý tối ưu – Phòng trừ dịch hại xanh”, liên tục nâng cao chất lượng trái cây. Năm 2025, sản lượng của thị trấn Cao Thôn đạt 13 vạn cân (65 tấn), trị giá 5 triệu nhân dân tệ. Các chuyên gia chỉ ra rằng, cherry nội địa và cherry Chile có thời điểm ra mắt thị trường bổ trợ cho nhau, giúp người tiêu dùng có trái cây quanh năm.
Từ khâu chọn giống đến quản lý canh tác, từ phân loại đóng gói đến logistics chuỗi lạnh, yếu tố công nghệ đã xuyên suốt toàn bộ chuỗi ngành hàng, thúc đẩy ngành chuyển dịch sang phát triển chất lượng cao.
Thúc đẩy phát triển: “Quả ngọt” nhỏ bé thúc đẩy tầm nhìn lớn về vực dậy nông thôn
Ngành công nghiệp cherry đang trở thành mắt xích quan trọng kết nối thị trường trong và ngoài Trung Quốc, thúc đẩy việc làm và là động lực quan trọng trong chiến lược vực dậy nông thôn.
Trên phạm vi quốc tế, hợp tác Trung Quốc - Chile là minh chứng cho mô hình cùng có lợi. Thị trường Trung Quốc tiêu thụ 90% lượng cherry xuất khẩu của Chile, giúp diện tích trồng của nước này tăng gấp 20 lần trong 2 thập kỷ, tạo ra khoảng 200.000 việc làm mỗi năm, chiếm 1/3 tổng số việc làm ngành trái cây của Chile.
Tại Trung Quốc, cherry đang tạo nên câu chuyện “một loài cây làm giàu cho cả một vùng”. Tại Miên Dương (Tứ Xuyên), mô hình “kinh tế trái cây” đã đạt được hiệu quả tương hỗ: “lấy nông nghiệp thúc đẩy du lịch, lấy du lịch để hưng thịnh nông nghiệp”. Các hoạt động như lễ hội hái quả, livestream tại vườn đã thu hút hơn 5.000 lượt khách vào năm 2025, tạo doanh thu tổng hợp hơn 6 triệu nhân dân tệ. Ngoài ra, mô hình liên kết “Chính phủ dẫn dắt + Doanh nghiệp đầu tàu + Nông dân tham gia” đã hình thành, đi kèm các gói tín dụng chuyên biệt như “Vay vốn cherry”. Với 3 triệu nhân dân tệ vốn vay, hơn 100 hộ dân đã được hỗ trợ mở rộng sản xuất. Thông qua hình thức góp vốn bằng quyền sử dụng đất, chia sẻ lợi nhuận và tạo việc làm tại chỗ, hơn 300 người dân địa phương đã có thu nhập ổn định, tăng bình quân 3.000 nhân dân tệ/người.
"Quả cherry nhỏ bé" không chỉ là minh chứng cho hợp tác kinh tế thương mại mà còn là hình ảnh thu nhỏ của quá trình hiện đại hóa nông nghiệp. Từ sự cân bằng cung - cầu, mạng lưới logistics thông suốt đến sự thẩm thấu của công nghệ và chính sách, “viên ngọc đỏ” này đang kết nối chuỗi giá trị xuyên biên giới. Thành công của ngành cherry sẽ là lộ trình có thể nhân rộng cho nhiều đặc sản nông nghiệp khác, giúp nhiều làng quê “trúng mùa, được giá” và người nông dân thực sự giàu lên trên chính mảnh đất của mình.
