Đánh thức nàng tiên ngủ quên dưới chân thác A Nôr
Làng A Nôr nằm ở thung lũng nhỏ dưới chân thác A Nôr thuộc địa bàn xã A Lưới 1, TP Huế. Xưa kia làng có tên là Pa Non - A Nôr, sau này đổi tên thành A Nôr. Năm 2004, làng A Nôr được Công ty may Việt Tiến cùng với chính quyền huyện A Lưới (cũ) hỗ trợ cho 19 gia đình (mỗi nhà 15 triệu đồng) để khôi phục lại nhà sàn truyền thống và mở rộng đường vào suối, giúp người dân hoạt động du lịch nhỏ lẻ. Với những hành trang ít ỏi cùng kinh nghiệm chưa cao, bước đầu đồng bào Pa Cô còn bỡ ngỡ với mô hình kinh tế này, có những thời kỳ hoạt động du lịch cộng đồng ở đây tưởng chừng như bị quên lãng.
Để đánh thức “nàng tiên” ngủ quên trên thác A Nôr, chính quyền huyện A Lưới (cũ) đã ban hành các Nghị quyết liên quan đến việc xây dựng và phát triển văn hóa, du lịch. Với sự hỗ trợ sát sao, khu du lịch A Nôr dần hoạt động trở lại. Đặc biệt, từ năm 2016 đến nay, các tổ du lịch đã mở rộng đường, tạo cảnh quan nhà ở để phục vụ du khách. Chính quyền địa phương đã vận động các hộ gia đình thành lập hai nhóm hoạt động du lịch (du lịch sinh thái thác A Nôr và du lịch cộng đồng A Nôr), chỉnh trang lại khuôn viên nhà cửa, vườn tược.
Năm 2019, làng A Nôr được Dự án Trường Sơn Xanh và Hiệp hội Du lịch Việt Nam đầu tư, nâng cấp một số cơ sở lưu trú homestay. Từ đó, lượng khách đến làng ngày càng đông và nơi đây được công nhận là làng du lịch cộng đồng tiêu biểu cấp quốc gia. Năm 2020, làng A Nôr được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (cũ) công nhận là điểm Du lịch sinh thái cộng đồng. Cuối năm 2022, Làng du lịch sinh thái cộng đồng A Nôr tiếp tục được UBND tỉnh công nhận phân hạng và cấp giấy chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao.
Với phương châm hoạt động trên tinh thần tự nguyện của các thành viên đăng ký tham gia theo luật hợp tác xã, tổ chức các hoạt động kinh doanh gắn liền với bảo tồn văn hóa và bảo vệ rừng cộng đồng, mô hình này đã nhận được sự hưởng ứng và tham gia tích cực của người dân.
A Nôr - điểm sáng về du lịch và bảo tồn sinh thái
Hiện nay, ở A Nôr có 11 hộ gia đình kinh doanh lưu trú đảm bảo chất lượng. Các loại hình dịch vụ khá đa dạng như: lưu trú, ẩm thực địa phương, tắm thác... Đặc biệt là tour “một ngày làm người Pa Cô” với các hoạt động trải nghiệm hái rau rừng, chuẩn bị món ăn, làm bánh A Coạt, giã gạo, sàng gạo, xông răng và gội đầu bằng thảo mộc, giao lưu văn hóa văn nghệ, nghe kể chuyện bản làng hay tìm hiểu nghề đan lát truyền thống… tạo nên một hành trình khám phá cảm xúc.
Nhờ vậy, lượng khách đến tham quan và sử dụng dịch vụ ngày càng tăng (năm 2023 đón 15.280 lượt khách, năm 2024 đón 18.970 lượt khách). Dịch vụ lưu trú ở A Nôr có nét riêng là khách hàng có thể lựa chọn homestay theo sở thích. Hoạt động giao lưu văn nghệ giữa cộng đồng và du khách ngày càng chuyên nghiệp, đáp ứng tốt yêu cầu của các đoàn khách.
Dịch vụ ẩm thực địa phương vốn là một nét đặc trưng, nay ngày càng được nâng cao chất lượng. Các dịch vụ tại suối thác được nhiều người biết đến; công tác an toàn cho khách hàng được chú trọng. Các điểm “check-in” khá đa dạng, phù hợp với nhiều lứa tuổi. Trong thời gian tới, A Nôr sẽ phát triển thêm dịch vụ xuyên rừng cho khách trải nghiệm. Các mặt hàng lưu niệm gắn với sinh thái đặc trưng địa phương cũng được thiết kế để bán cho khách hàng. Nông sản địa phương chủ yếu là các loại chuối, mía, rau theo mùa và các loại trái cây như ổi, thanh long, vải, nhãn, chôm chôm, nếp than…
Nhìn chung, từ những hoạt động nhỏ lẻ, đến nay điểm Du lịch sinh thái cộng đồng A Nôr đã trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Việc được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao là tín hiệu đáng mừng để đưa du lịch A Nôr ngày càng vươn xa. Tuy nhiên, cần phát triển A Nôr thành điểm du lịch trung tâm, xây dựng sản phẩm OCOP du lịch - dịch vụ nông nghiệp nông thôn đạt 4 sao trở lên. Cần khuyến khích hộ gia đình trồng thêm nông sản, thảo dược truyền thống để phục vụ du khách.
Cùng với đó, cần xây dựng chương trình tour theo chu kỳ 4 mùa phù hợp với khí hậu đặc thù của vùng cao A Lưới 1. Phối hợp với các trung tâm du lịch trên địa bàn để thiết lập thêm tour ngoại tỉnh kết nối với Quảng Trị, Đà Nẵng. Việc đa dạng hóa sản phẩm, kết nối tuyến du lịch liên xã, tỉnh sẽ giúp thu hút du khách đến nhiều hơn, lưu lại lâu hơn, sớm đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Phát triển nguồn nhân lực tại chỗ, lấy người bản địa làm nòng cốt trong xây dựng hình ảnh và dịch vụ là yếu tố then chốt. Trong đó, chú trọng nghiệp vụ đón tiếp, phục vụ buồng bàn, bếp và đào tạo đội ngũ thuyết minh viên tại chỗ. Đồng thời, tích cực quảng bá hình ảnh địa phương trên Trang thông tin điện tử của xã và các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, Fanpage…
Xuân đang gõ cửa đại ngàn Trường Sơn, mang theo luồng sinh khí ấm áp len lỏi vào từng nếp nhà sàn bên dòng thác A Nôr. Khi những cánh hoa rừng đua nở cũng là lúc đồng bào Pa Cô hân hoan chuẩn bị những mẻ nông sản sạch đón chào khách phương xa. Câu chuyện bảo tồn văn hóa gắn với sinh kế bền vững tại đây tựa như dòng suối mát lành, cứ thế chảy mãi bồi đắp cho bản làng thêm trù phú. Trong tiết trời giao hòa năm mới, A Nôr hứa hẹn không chỉ là chốn thưởng ngoạn thiên nhiên mà còn là nơi gửi gắm khát vọng về một mùa xuân no ấm, vươn xa hơn nữa trên hành trình khẳng định thương hiệu xanh giữa lòng xứ Huế.
