Thoát khỏi “vòng kim cô” của người bán thô
Nỗi ám ảnh của người nông dân thường là vòng luẩn quẩn “được mùa mất giá, được giá mất mùa”. Nguồn gốc của nghịch lý này nằm ở việc người sản xuất bị mắc kẹt ở mắt xích thấp nhất của chuỗi giá trị: chỉ tạo ra nguyên liệu thô. Câu chuyện của bà Hà Tuyết Bình ở Thụy Xương, Giang Tây, là một minh chứng sống động cho thấy lối thoát khỏi cái bẫy đó không chỉ tồn tại, mà còn có thể tạo ra những giá trị phi thường.
Xuất phát điểm của bà Hà Tuyết Bình không có gì khác biệt so với hàng triệu phụ nữ nông thôn khác. Với vốn liếng vẻn vẹn 200 nhân dân tệ đi vay cùng một chiếc xe đạp cũ, năm 1993, bà bắt đầu sự nghiệp bằng việc len lỏi khắp các làng xã để thu mua trứng tươi. Công việc vất vả sớm khuya chỉ mang lại lợi nhuận mỏng manh từ chênh lệch giá.
Bà nhanh chóng nhận ra sự bấp bênh của mô hình này. Giá trứng chỉ cần biến động nhẹ, thu nhập cả tháng liền sụt giảm. Khi thị trường ảm đạm, trứng tồn đọng, để lâu hỏng chỉ có thể vứt bỏ. Bà hiểu rằng, nếu chỉ đơn thuần là người thu gom rồi bán lại, bà sẽ mãi mãi ở thế bị động. Muốn tồn tại và phát triển bền vững, con đường duy nhất là phải làm chủ được các công đoạn sau thu hoạch.
Xây dựng chuỗi giá trị từ lợi ích cộng đồng
Năm 2006 là bước ngoặt quyết định. Bà Hà Tuyết Bình huy động vốn, liên kết với những người phụ nữ khác để xây dựng một xưởng chế biến trứng. Sau đó, bà đứng ra thành lập hợp tác xã, liên kết 45 hộ chăn nuôi tại địa phương. Đây chính là viên gạch đầu tiên cho một chuỗi giá trị bền vững, gắn chặt lợi ích của doanh nghiệp và người nông dân lại với nhau.
Bà đặt ra một nguyên tắc thu mua rất nhân văn. Khi thị trường tốt, hợp tác xã sẽ mua theo giá thị trường. Khi thị trường ảm đạm, mỗi kg trứng công ty sẽ mua với giá cao hơn giá thị trường 2 tệ. Với những hộ khó khăn, bà còn ứng trước chi phí con giống và thức ăn. Sự chân thành và trách nhiệm đó đã tạo ra một niềm tin vững chắc. Từ 20.000 con vịt ban đầu, đàn vịt của hợp tác xã đã tăng vọt lên hơn 200.000 con, giúp gần 2.000 hộ nông dân tăng thu nhập ổn định.
Số hóa quả trứng: Tích hợp công nghệ và thị trường
Sau khi ổn định được nguồn cung, bà Hà Tuyết Bình tiếp tục đầu tư vào chế biến sâu và số hóa. Bà từ bỏ các phương pháp thủ công, xây dựng một cơ sở chăn nuôi sinh thái thông minh với 100.000 con vịt, áp dụng mô hình lúa - vịt kết hợp để đảm bảo chất lượng trứng an toàn từ gốc.
Một bước đi chiến lược khác là sự hợp tác với các tập đoàn công nghệ lớn như Huawei để triển khai hệ thống quản lý sản xuất thông minh (ERP và MES). Toàn bộ quy trình từ trang trại, nhà máy, kiểm định chất lượng đến kho bãi đều được giám sát bằng công nghệ. Cách làm này đã đưa doanh nghiệp của bà thoát khỏi lối sản xuất dựa vào kinh nghiệm truyền thống.
Ở khâu tiêu thụ, bà nhanh chóng nắm bắt xu hướng thương mại điện tử, đưa sản phẩm trứng vịt muối và trứng bắc thảo lên các sàn giao dịch lớn. Nhờ chất lượng vượt trội, các sản phẩm này liên tục đứng đầu trong phân khúc của mình. Từ một người bán rong, bà đã xây dựng nên một doanh nghiệp nông nghiệp với giá trị sản lượng năm 2024 vượt 850 triệu nhân dân tệ, tạo việc làm cho hơn 560 lao động địa phương.
Câu chuyện của bà Hà Tuyết Bình là một bài học sâu sắc về kinh tế nông nghiệp. Thành công của bà không đến từ những khẩu hiệu to tát, mà từ một triết lý kinh doanh bền vững: không bán thứ mình có, mà tạo ra giá trị thị trường cần.
