Sản lượng sụt giảm nghiêm trọng
Niên vụ đánh bắt tại vùng biển Okhotsk (ngoài khơi Hokkaido) đã chính thức khép lại vào cuối tháng 11. Số liệu thống kê cho thấy, tổng sản lượng tính đến cuối tháng 10 đạt khoảng 243.200 tấn, giảm 15% so với cùng kỳ năm trước. Dự kiến sản lượng cả năm chỉ đạt 250.000 tấn – lần đầu tiên rớt xuống dưới mốc 300.000 tấn trong 7 năm qua. Cụ thể, tại khu vực phía Bắc (Wakkanai), sản lượng giảm 5% xuống còn 119.000 tấn; trong khi khu vực phía Nam (Kitami) giảm mạnh 23%, chỉ còn 132.300 tấn. Do ảnh hưởng của nhiệt độ nước biển tăng cao khiến sò sinh trưởng kém, tỷ lệ thu hồi thịt (định mức chế biến) giảm 1-2%. Kích cỡ sò thu hoạch phần lớn là size nhỏ (5S), thậm chí tại một số vùng chủ yếu là size 6S và 7S.
Giá cồi sò điệp đông lạnh tăng vọt
Sự sụt giảm nguồn nguyên liệu đầu vào đã kéo theo sản lượng cồi sò điệp đông lạnh (Tamarei) của Hokkaido trong năm tài chính 2025 dự kiến giảm hơn 30%. Từ tháng 6 đến tháng 10, giá Tamarei size 3S đã tăng "phi mã" từ 5.000 yên/kg lên 7.000 yên/kg, cao hơn gần 90% so với cùng kỳ. Các size 4S và 5S cũng ghi nhận mức giá lên tới 6.000 yên/kg.
Mức giá đắt đỏ này đã tác động tiêu cực đến nhu cầu nội địa. Các nhà bán lẻ và chuỗi sushi băng chuyền tại Nhật Bản buộc phải cắt giảm lượng cung ứng sò điệp. Một nhà bán buôn tại chợ Toyosu (Tokyo) cho biết, dòng tiền từ các nhà thu mua lớn hiện đang chuyển hướng sang tận dụng chính sách "thuế quê hương" (Hometown tax - hình thức đóng góp cho địa phương để nhận ưu đãi thuế) thay vì giao dịch thương mại thông thường. Ông nhận định: "Với mức giá hiện tại, cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu đều khó tạo ra đà tăng trưởng nhu cầu mới".
Triển vọng 2026 và bức tranh xuất khẩu
Dự báo năm 2026, sản lượng sò điệp Hokkaido sẽ tiếp tục đà giảm do tình trạng thiếu hụt sò giống nghiêm trọng trong năm 2024. Giới chuyên môn dự đoán sò điệp size lớn sẽ tiếp tục khan hiếm. Trong khi đó, phân khúc size nhỏ (6S, 7S) sẽ chịu áp lực cạnh tranh gay gắt từ sò điệp Peru, nên chủ yếu sẽ được tiêu thụ nội địa.
Về xuất khẩu, giá trị vẫn duy trì đà tăng trưởng. Theo Bộ Tài chính Nhật Bản, giá xuất khẩu bình quân cồi sò điệp đông lạnh trong tháng 10 đạt mức kỷ lục 5.671 yên/kg, tăng 67% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, giá xuất khẩu sang Hoa Kỳ tăng 87% (đạt 6.689 yên/kg) và sang Đài Loan tăng 64% (đạt 6.092 yên/kg).
Lũy kế 10 tháng đầu năm 2025, tổng lượng xuất khẩu đạt 12.600 tấn (tăng 3%), với đơn giá bình quân tăng 43%. Mặc dù lượng hàng xuất sang Mỹ và Đài Loan giảm lần lượt 36% và 32%, nhưng giá trị đơn hàng lại ghi nhận các mốc kỷ lục mới.
Ở phân khúc khác, xuất khẩu sò nguyên liệu (đã tách vỏ sơ bộ) để phục vụ gia công chế biến giảm 40%, xuống còn 23.400 tấn, nhưng giá trung bình lại tăng 286% (lên 572 yên/kg). Lượng hàng đưa sang gia công tại Việt Nam và Thái Lan giảm lần lượt 35% và 53%.
Thị trường Trung Quốc vẫn là một ẩn số. Dù kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này gần như bằng 0 kể từ lệnh cấm tháng 8/2023, nhưng việc Nhật Bản nỗ lực đa dạng hóa thị trường đã giúp giảm thiểu tác động tiêu cực lên giá cả.
Nhìn chung, giá sò điệp Nhật Bản neo cao là hệ quả của việc điều chỉnh cơ cấu xuất khẩu và nguồn cung thiếu hụt. Dự kiến trong quý I/2026, ngành sò điệp Nhật Bản sẽ tiếp tục đối mặt với thách thức kép: giá bán cao kỷ lục nhưng áp lực nguồn cung vẫn rất lớn.
