Phương pháp mới giúp diệt mối hiệu quả hơn: Dẫn dụ mối gỗ khô bằng mùi nhựa cây

(STNN) - Các chuyên gia tại Đại học California, Riverside (UCR) vừa tìm ra giải pháp tối ưu hóa việc tiêu diệt mối gỗ khô phương Tây bằng cách ứng dụng chính tập tính tự nhiên của chúng. Thay vì tiêu tốn công sức tìm kiếm từng ngóc ngách, nhóm nghiên cứu sử dụng mùi hương để dẫn dụ côn trùng tự tìm đến vị trí đặt thuốc.
moi-go-kho-stnn-1776831703.jpg
Mối gỗ khô - Nguồn: Internet.

Sức tàn phá của loài mối gỗ khô phương Tây

Loài mối này vốn là sinh vật bản địa tại Bắc Mỹ, giữ vai trò quan trọng trong việc phân hủy gỗ chết nhờ hệ vi sinh vật đặc thù trong ruột. Tuy nhiên, khả năng sinh tồn này lại gây ra những tổn thất nghiêm trọng khi chúng xâm nhập vào các công trình xây dựng. Do không có sự phân biệt giữa gỗ tự nhiên và gỗ xẻ, loài côn trùng này trở thành nỗi ám ảnh thường trực tại các bang như California, Florida hay một số vùng thuộc Mexico và Canada. Chuyên gia Choe giải thích rằng việc mối tấn công vào các hộ gia đình chỉ là vấn đề thời gian, nhất là tại những khu vực có khí hậu ấm áp.

Rào cản từ phương pháp xông hơi khử trùng truyền thống

Hiện nay, giải pháp phổ biến nhất đối với mối gỗ khô là xông hơi khử trùng – quy trình bao phủ toàn bộ ngôi nhà bằng bạt kín và bơm khí độc sulfuryl fluoride. Phương pháp này đang đối mặt với nhiều ý kiến trái chiều do sulfuryl fluoride không chỉ gây độc cho con người mà còn là một loại khí nhà kính mạnh. Bên cạnh chi phí vận hành đắt đỏ, kỹ thuật này hoàn toàn không thể ngăn chặn nguy cơ tái nhiễm ngay sau khi quá trình xử lý kết thúc. Thực tế ghi nhận nhiều công trình phải thực hiện xông hơi định kỳ 3 đến 5 năm một lần vì thiếu khả năng bảo vệ lâu dài.

Cơ chế hỗ trợ từ pinene trong xử lý tại chỗ

Một phương án khả thi và tiết kiệm hơn là kỹ thuật tiêm thuốc cục bộ. Nhân viên kiểm soát dịch hại sẽ khoan trực tiếp vào phần gỗ bị nhiễm để bơm hóa chất vào hệ thống đường hầm hoặc khoang trú ẩn của mối. Ưu điểm của giải pháp xử lý tại chỗ là sử dụng ít hóa chất hơn và có khả năng bảo vệ cấu trúc gỗ trước các đợt tấn công trong tương lai. Dù vậy, trở ngại lớn nhất lâu nay vẫn là việc xác định chính xác vị trí tổ mối bên trong những khối gỗ phức tạp.

Sự góp mặt của pinene đã thay đổi hoàn toàn cục diện này. Mùi hương từ nhựa thông có khả năng kích thích mối từ khoảng cách xa, thúc đẩy chúng tự tìm đến và tiếp xúc với khu vực đã xử lý thuốc. Sự bổ sung này giúp giảm bớt áp lực cho thợ diệt mối trong việc phải dò tìm chính xác từng ngóc ngách ẩn nấp. Theo lý giải của nhóm nghiên cứu, pinene không hoạt động như một pheromone dẫn dụ bạn tình mà đóng vai trò là tín hiệu thông báo về nguồn thức ăn.

Hoạt chất chuyên dụng trong nghiên cứu

Hoạt chất được thử nghiệm lâm sàng là Fipronil – loại thuốc diệt kiến có hiệu lực cao. Việc ứng dụng theo hình thức tiêm trực tiếp vào gỗ giúp hạn chế tối đa nguy cơ rò rỉ hóa chất ra môi trường, bảo vệ an toàn cho các loài thủy sinh và côn trùng thụ phấn.

Phòng thí nghiệm của chuyên gia Choe hiện tập trung vào việc giải mã cơ chế giao tiếp bằng hóa chất của côn trùng gây hại đô thị. Việc thấu hiểu sâu sắc hành vi của sinh vật không chỉ mang lại những khám phá khoa học giá trị mà còn mở ra những chiến lược quản trị dịch hại thông minh.

Kết quả thực nghiệm cho thấy hiệu suất tiêu diệt tăng vọt từ 70% lên hơn 95% nhờ sự xuất hiện của pinene – một hợp chất thơm tự nhiên được chiết xuất từ nhựa cây. Nhà côn trùng học Dong-Hwan Choe, người dẫn đầu nghiên cứu, xác nhận sự chênh lệch rõ rệt về tỷ lệ tử vong của đàn mối khi có và không có sự hỗ trợ từ hoạt chất dẫn dụ này. Giải pháp mới cho phép con người kiểm soát loài mối hiệu quả với lượng hóa chất thấp nhất mà vẫn đảm bảo hiệu suất tiêu diệt tối ưu.
THANH LAM (theo Sciencedaily)