Vị “thợ săn cỏ dại” này đã tìm hiểu kỹ thuật mang tên: kiểm soát cỏ dại bằng hạt mài hay phương pháp bắn hạt áp lực (abrasive or projectile weed control). Sử dụng một thiết bị phun cát chuyên dụng, TS. McKenzie-Gopsill đã “bắn” các vật liệu tự nhiên như lõi ngô nghiền nhỏ và baking soda vào cỏ dại. Kết quả cho thấy phương pháp này có thể triệt hạ cả những loài cây cứng đầu nhất như rau muống dại (lamb’s quarters) và cỏ ngũ giác / rau răm dại (wild buckwheat) mà không làm tổn hại cây khoai tây hay làm giảm năng suất thu hoạch. Điều này cung cấp cho nông dân một công cụ mới để chống lại cỏ dại xâm lấn trên các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, trong bối cảnh thuốc trừ cỏ hóa học đang ngày càng mất dần hiệu quả do hiện tượng kháng thuốc.
Kiểm soát cỏ dại thế hệ mới
Nghiên cứu ban đầu của dự án đã kết hợp các loại hạt mài mòn (như lõi ngô nghiền) với liều lượng thuốc trừ cỏ giảm nhẹ. Ý tưởng rất đơn giản: làm suy yếu cỏ dại trước bằng một “phát bắn” hạt mài mòn, sau đó tiêu diệt chúng dứt điểm bằng thuốc diệt cỏ. Phương pháp này có hiệu quả, nhưng lại đi kèm một điểm bất lợi: việc sử dụng thuốc diệt cỏ ở liều lượng thấp thực chất có thể kích thích cỏ sinh ra cơ chế kháng thuốc. Đó là một rủi ro mà nông dân và các nhà khoa học về cỏ dại tại Canada đã mất nhiều thập kỷ nỗ lực tránh né.
Bước sang giai đoạn hai, nhóm nghiên cứu đã loại bỏ hoàn toàn thuốc trừ cỏ hóa học liều thấp. Thay vào đó, họ kết hợp vật liệu bắn dạng hạt với thuốc diệt cỏ sinh học (bioherbicide) – một sản phẩm trừ cỏ hoàn toàn từ tự nhiên. Hỗn hợp này được phun bằng một cần phun có chụp chắn (hooded sprayer) giúp bảo vệ tán cây trồng chính, trong khi tập trung nhắm thẳng vào cỏ dại nằm khuất bên dưới tán lá.
TS. McKenzie-Gopsill nhận thấy rằng cả bột lõi ngô nghiền lẫn baking soda khi kết hợp với thuốc trừ cỏ sinh học đều kiểm soát rất tốt các loài cỏ dại như rau muống dại và cỏ ngũ giác, trong đó baking soda tỏ ra là vật liệu bắn hạt mang lại hiệu quả cao nhất.
Chúng tôi nhận thấy baking soda kiểm soát rất tốt các loài cỏ dại gây hại mà không gây ra bất kỳ sự hao hụt năng suất hay tổn hại nào cho cây khoai tây.”
— TS. Andrew McKenzie-Gopsill, nhà khoa học nghiên cứu tại AAFC
Giải pháp thực tiễn cho cây trồng có giá trị cao
Mặc dù phương pháp kiểm soát cỏ dại đổi mới này cho thấy nhiều triển vọng, việc tìm kiếm nguồn cung và chi phí nguyên liệu bắn hạt vẫn là một trở ngại đối với nông dân. Nhóm nghiên cứu lưu ý rằng những nông dân trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao như nho làm rượu vang, hoặc các trang trại hữu cơ vốn có rất ít lựa chọn về thuốc trừ cỏ, sẽ là những người hưởng lợi nhiều nhất từ phương pháp này.
Thuốc trừ cỏ truyền thống không được phép sử dụng trong canh tác hữu cơ, buộc nông dân hữu cơ phải dựa vào việc nhổ cỏ thủ công rất tốn kém và mất thời gian. Việc kết hợp phương pháp bắn hạt mài với thuốc trừ cỏ sinh học hữu cơ mang lại cho họ thêm một công cụ hữu hiệu trong bộ giải pháp bảo vệ mùa màng.
Phương pháp này thậm chí còn có thể góp phần làm giảm chất thải nông nghiệp.
Một số vật liệu dạng hạt như lõi ngô nghiền có thể thu gom trực tiếp từ các nhà máy chế biến nông sản – nơi xem chúng như phế phụ phẩm. Điều này vừa giúp giảm chi phí cho nông dân, vừa chuyển hướng các phụ phẩm này khỏi nguy cơ bị chôn lấp tại các bãi rác.”
— TS. Andrew McKenzie-Gopsill, nhà khoa học nghiên cứu tại AAFC
Những “thợ săn cỏ dại” như TS. McKenzie-Gopsill đã chứng minh rằng việc “bắn phá” cỏ dại bằng hạt mài và các sản phẩm tự nhiên hoàn toàn có thể mang lại hiệu quả. Tương tự như nhiều sáng kiến nông nghiệp khác, thành công phụ thuộc vào vị trí và cách thức áp dụng. Hiện tại, giải pháp này phù hợp nhất với các hệ thống canh tác chuyên canh cây trồng giá trị cao. Với những cải tiến tiếp theo trong tương lai, kỹ thuật này hoàn toàn có thể trở thành hình ảnh quen thuộc hơn trên các cánh đồng của Canada. Cho đến lúc đó, hành trình “săn cỏ” vẫn sẽ tiếp tục.
Nguồn tham khảo: Agriculture and Agri-Food Canada (AAFC)
