Thoát 'bóng' du lịch đại chúng, Cửa Lò bước vào sân chơi chất lượng cao

Đông khách nhưng chưa đủ “mạnh”

Những ngày đầu hè, bãi biển Cửa Lò lại đông kín người. Từ sáng sớm đến chiều muộn, từng dòng du khách nối nhau xuống làn nước trong xanh, tạo nên một bức tranh sôi động quen thuộc của một trong những "anh cả" du lịch biển khu vực Bắc Trung Bộ.

Theo số liệu từ UBND phường Cửa Lò, năm 2025, Cửa Lò đón 4,76 triệu lượt khách, trong đó có 1,69 triệu lượt khách lưu trú, doanh thu đạt khoảng 5.000 tỉ đồng. Đặc biệt, mùa cao điểm kéo dài khoảng 3 - 4 tháng hè chiếm tới hơn 80% tổng lượng khách cả năm. Tuy nhiên, phía sau cái vẻ nhộn nhịp ấy là một nghịch lý đáng suy ngẫm: thời gian lưu trú ngắn ngủi (chỉ 1,5–2 ngày), mức chi tiêu khiêm tốn và nguồn thu vẫn luẩn quẩn ở các dịch vụ ăn - ngủ cơ bản.

“Khách đông nhưng không đều, chủ yếu dồn vào cuối tuần. Nhiều đoàn đến buổi chiều, sáng hôm sau đã trả phòng", ông Nguyễn Văn H., một chủ khách sạn lâu năm tại khu vực trung tâm bãi tắm chia sẻ.

Không chỉ người làm dịch vụ, chính du khách cũng cảm nhận rõ sự "đơn điệu" này. Chị Nguyễn Thị Thủy, du khách đến từ (phường Tây Tựu, TP. Hà Nội), bộc bạch: “Biển Cửa Lò đẹp, đồ ăn ngon, nhưng ngoài tắm biển và ăn uống thì chưa có nhiều trải nghiệm khác nhất là với các gia đình có các cháu nhỏ. Buổi tối hơi ít hoạt động, nên đi một lần là đủ, chưa có lý do để quay lại lần thứ hai”.

Những phản hồi thẳng thắn ấy chính là lời cảnh báo: Cửa Lò vẫn đang loay hoay trong cái bóng của chính mình – một điểm đến đại chúng lấy số lượng bù chất lượng. Đây chính là "điểm nghẽn" lớn nhất ngăn cản du lịch phố biển vươn tầm.

Những “điểm nghẽn” trên hành trình nâng tầm

Sự phụ thuộc quá lớn vào tính chất mùa vụ là “nút thắt” khó gỡ nhất. Cả hệ thống dịch vụ phải "gồng mình" trong vài tháng hè ngắn ngủi để rồi rơi vào trạng thái "ngủ đông" đằng đẵng suốt thời gian còn lại, gây lãng phí tài nguyên và hạ tầng trầm trọng.

Bên cạnh đó, sản phẩm du lịch vẫn đang "dẫm chân tại chỗ". Ngoài tắm biển và hải sản, du khách gần như "đói" những trải nghiệm văn hóa, giải trí hay nghỉ dưỡng cao cấp.

Dưới góc nhìn của một chuyên gia lữ hành, ông Nguyễn Hữu Bắc, Chủ tịch Công ty du lịch PhucGroup Nghệ An, nhận định: “Cửa Lò vẫn là một thương hiệu biển có sức hút ổn định, nhưng sức hút ấy đang dần bão hòa. Thiếu đi những sản phẩm mang tính "giữ chân", du lịch Cửa Lò đang tự đánh mất đi cơ hội khai thác tối đa dư địa kinh tế đêm”.

Theo ông Bắc, hướng đi cần rõ ràng hơn: “Phải làm du lịch như một hệ sinh thái tuần hoàn - có vui chơi để kéo dài thời gian, có trải nghiệm để khơi gợi cảm xúc, và có câu chuyện riêng để tạo dấu ấn. Khi đó, doanh nghiệp mới có thể "nuôi" khách bằng dịch vụ, chứ không chỉ thụ động chờ khách đến”.

Sự thiếu chuyên nghiệp ở một số cơ sở nhỏ lẻ cũng là một "vết gợn" khiến hình ảnh điểm đến kém lung linh trong mắt khách thượng lưu. Đặc biệt, "vùng trắng" hoạt động sau 22 giờ đêm khiến du khách rơi vào cảnh "đi không được, ở không xong", trực tiếp làm sụt giảm khả năng chi tiêu tại địa phương.

Áp lực cạnh tranh và yêu cầu tái cấu trúc

Trong khi đó, các điểm du lịch biển khác trong khu vực đang có những bước tiến "thần tốc". Sầm Sơn lột xác với hạ tầng quy mô; Đà Nẵng đã xác lập ngôi vị điểm đến quốc tế. Sự thay đổi của thị trường là mệnh lệnh không thể làm ngơ, khi du khách ngày nay sẵn sàng chi mạnh tay hơn, nhưng đòi hỏi sự tinh tế và trải nghiệm cá nhân hóa sâu sắc hơn.

“Không nâng cấp, Cửa Lò rất dễ bị tụt lại trong cuộc đua khốc liệt này,” ông Nguyễn Đức Hiển, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Nghệ An nhận định. Theo ông, sự thiếu hụt các sản phẩm khác biệt và có chiều sâu là kịch bản khiến du lịch biển Nghệ An dễ rơi vào tình trạng "ăn đong" mùa vụ.

Theo bà Trần Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An, chuyển hướng phát triển du lịch theo chiều sâu, giảm phụ thuộc vào mùa vụ không chỉ là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt giữa các điểm đến.

“Cửa Lò đang bước vào giai đoạn phải tái định vị toàn diện. Trọng tâm không còn là tăng trưởng số lượng, mà là nâng chất trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị chi tiêu trên mỗi du khách. Điều này đòi hỏi phải tổ chức lại hệ sinh thái du lịch theo hướng đồng bộ – từ sản phẩm, dịch vụ đến không gian và quản trị điểm đến.

Chúng tôi xác định rõ: phát triển du lịch bốn mùa không chỉ để khắc phục tính thời vụ, mà còn là nền tảng để hình thành một nền kinh tế du lịch bền vững, nơi mỗi sản phẩm đều có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao. Khi làm được điều đó, Cửa Lò mới thực sự bước ra khỏi mô hình du lịch đại chúng và định hình vị thế trong phân khúc chất lượng cao", bà Hạnh nhấn mạnh.

Tái định vị – mệnh lệnh từ thực tiễn

Trước áp lực cạnh tranh, câu chuyện của Cửa Lò giờ đây đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một điểm đến, nó là cuộc cải cách toàn diện để định danh lại giá trị.

Ông Phùng Đức Nhân, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Lò thẳng thắn nhìn nhận: “Chúng tôi không thể tiếp tục phát triển theo lối mòn. Nếu vẫn dựa dẫm vào tài nguyên thiên nhiên sẵn có, Cửa Lò sẽ tự đánh mất tương lai”.

Theo ông Nhân, định hướng đang được cụ thể hóa bằng hành động: “Chúng tôi đang tập trung tái cấu trúc sản phẩm để kéo dài lưu trú và kích cầu chi tiêu; đồng thời "thanh lọc" những dịch vụ thiếu chuyên nghiệp để bảo vệ hình ảnh thương hiệu Du lịch Cửa Lò".

"Làm du lịch chất lượng cao yêu cầu một tư duy mới: Coi du khách là trung tâm và dịch vụ là giá trị cốt lõi”, ông Nhân nhấn mạnh thêm.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Đức Hiển cho rằng: “Cửa Lò cần tạo ra một hệ sinh thái du lịch hoàn chỉnh, nơi lưu trú, ẩm thực, giải trí và văn hóa được kết nối chặt chẽ, tạo nên một hành trình trải nghiệm không có kẽ hở cho du khách”.

Khi du khách trở thành “thước đo”, thoát “bóng” đại chúng

Sự thay đổi của thị trường buộc các điểm đến phải tự soi lại mình. Chị Vũ Hoàng Thương Thương (phường Biên Hòa, Đồng Nai) chia sẻ: “Cửa Lò mang lại cảm giác dễ chịu, gần gũi. Nhưng nếu có thêm nhiều hoạt động vui chơi đêm, các làng nghề tham quan hay dịch vụ cao cấp hơn, chắc chắn tôi sẽ ở lại lâu hơn và quay lại nhiều lần hơn”.

Những kỳ vọng ấy chính là “áp lực mềm” nhưng mạnh mẽ nhất. Trong thế giới du lịch phẳng, sự hài lòng của du khách chính là tấm phiếu bầu quyết định sự thịnh suy của một điểm đến.

Không chờ đến khi áp lực thành khủng hoảng, Cửa Lò đã bắt đầu những bước chuyển mình ngoạn mục. Đại lộ Bình Minh ngày càng khang trang, kết nối nhịp nhàng với tuyến đường ven biển và con lộ rộng 72 m nối thẳng từ Trung tâm hành chính của tỉnh Nghệ An ra biển, đang vẽ nên một diện mạo đô thị du lịch tầm vóc.

Sự xuất hiện của "nhà đầu tư lớn" Vingroup với tổ hợp nghỉ dưỡng VinWonders Cửa Hội đã trở thành động lực tăng trưởng mới. Từ những màn trình diễn ánh sáng huyền ảo, hệ thống cáp treo vượt biển ngắm trọn vịnh xanh đến không gian tâm linh u tịch tại chùa Song Ngư… tất cả đang dần lấp đầy những khoảng trống trải nghiệm bấy lâu nay.

Hạ tầng và sản phẩm đang "thay da đổi thịt". Những chuyến cáp treo hướng ra đảo Ngư, các hoạt động câu mực đêm, dạo biển đêm đang kéo dài nhịp sống phố biển. Đặc biệt, các sự kiện văn hóa, thể thao tầm cỡ như Lễ hội khinh khí cầu, carnaval, Halloween… đang trở thành "thỏi nam châm" thu hút khách bất kể mùa vụ. 

Bên cạnh vẻ hiện đại, những di sản như đền Vạn Lộc, chùa Lô Sơn hay Lễ hội đền Mai Bảng đang được khơi dậy, tạo thành lớp trầm tích văn hóa sâu lắng, giúp Cửa Lò không chỉ đẹp mà còn có hồn cốt riêng.

Cuộc dịch chuyển tư duy từ “đón thật nhiều khách” sang “giữ khách thật tốt” đang được hiện thực hóa. Dẫu hành trình bứt phá không có chỗ cho sự nửa vời, nhưng với những gì đang diễn ra, Cửa Lò hoàn toàn có quyền kỳ vọng vào một tương lai thoát ly khỏi quỹ đạo “du lịch một mùa”. Ở đó, Cửa Lò không chỉ đông khách, mà còn là một không gian du lịch xanh, đẳng cấp và giàu bản sắc – nơi mỗi người dân xứ Nghệ đều có thể tự hào khi nhắc về tên gọi: Cửa Lò chất lượng cao.