“Điểm tựa” cho các mô hình kinh tế hiệu quả
Câu chuyện của anh Nguyễn Thành Nam (thôn 7, xã Long Hà, tỉnh Đồng Nai) là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của nguồn vốn chính sách trong chuyển đổi sản xuất, đặc biệt là tư duy lựa chọn cây trồng chủ lực theo hướng giá trị cao và bền vững.
Cụ thể, năm 2021, sau khi tái hòa nhập cộng đồng, anh Nam được hỗ trợ vay 50 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội. Thay vì tiếp tục gắn bó với cây điều, loại cây vốn cho thu nhập bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào thời tiết và giá cả thị trường, anh đã mạnh dạn “chặt bỏ cái cũ” để chuyển sang trồng sầu riêng. Theo anh Nam, đây không phải là quyết định nhất thời mà là kết quả của quá trình tìm hiểu kỹ lưỡng về thị trường, thổ nhưỡng và xu hướng tiêu dùng.
Từ những ngày đầu, anh Nam xác định đi theo hướng sản xuất sầu riêng hữu cơ để nâng cao giá trị sản phẩm và phát triển lâu dài. Anh tận dụng phân chuồng ủ hoai, kết hợp chế phẩm vi sinh để cải tạo đất, hạn chế tối đa phân bón hóa học. Đồng thời, anh chú trọng hệ thống tưới nhỏ giọt để tiết kiệm nước và kiểm soát dinh dưỡng cho cây. Trong phòng trừ sâu bệnh, anh ưu tiên các biện pháp sinh học, sử dụng bẫy và thuốc thảo mộc thay vì phụ thuộc vào hóa chất.
“Làm hữu cơ ban đầu vất vả hơn, chi phí cũng không thấp, nhưng bù lại cây khỏe, đất bền và trái có chất lượng cao, dễ tiêu thụ. Quan trọng nhất là mình chủ động được sản xuất, không bị lệ thuộc quá nhiều vào vật tư bên ngoài”, anh Nam cho biết.
Sau hơn 6 năm, 1 ha sầu riêng của gia đình anh đã bước vào giai đoạn cho thu hoạch ổn định. Riêng vụ vừa qua đạt sản lượng khoảng 8 tấn, với giá bán trung bình 50.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng. Thành công bước đầu không chỉ giúp gia đình anh ổn định kinh tế mà còn tạo động lực để anh mở rộng thêm 1 ha diện tích mới.
Tương tự là trường hợp của anh Nguyễn Trung Thành (xã Long Hà, tỉnh Đồng Nai) đã vượt qua mặc cảm tội lỗi để viết nên chương đời mới kỳ diệu cho cuộc đời mình. Từ đôi bàn tay trắng, nhờ nguồn vốn tín dụng chính sách, anh Thành xây dựng nên một "hệ sinh thái" chăn nuôi đa con, trở thành bệ đỡ cho những người cùng cảnh ngộ.
Theo đó, những ngày đầu trở về địa phương sau hơn 4 năm chấp hành án phạt tù, bế tắc lớn nhất của người hoàn lương chính là "cái ăn, cái mặc" và vốn liếng sản xuất. Giữa lúc tưởng chừng gục ngã, "phao cứu sinh" đã xuất hiện từ sự thấu cảm của chính quyền địa phương và lực lượng Công an xã. Không chỉ là những lời động viên, anh được ưu tiên tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính sách lên tới 120 triệu đồng. Với một người từng lầm lỡ, số tiền này không chỉ là tư liệu sản xuất, mà là tờ "giấy thông hành" niềm tin mà xã hội đặt vào đôi vai anh.
Có vốn trong tay, nhưng con đường khởi nghiệp của Thành không trải hoa hồng. Năm 2017, anh bắt đầu với mô hình nuôi gà, song những biến động khắc nghiệt của thị trường đã sớm khiến dự định ban đầu gặp nhiều trở ngại. Không gục ngã, anh Thành đã chuyển hướng sang nuôi dúi, loại đặc sản có giá trị kinh tế cao nhưng chi phí đầu tư thấp.
“Khởi đầu với 10 cặp giống, tôi vừa nuôi vừa tự mày mò kỹ thuật. Con dúi hay ở chỗ nó tận dụng được phụ phẩm nông nghiệp tại chỗ như thân tre, mía, ngô... không phụ thuộc vào cám công nghiệp. Người nuôi hoàn toàn làm chủ được giá thành", anh Thành chia sẻ bí quyết.
Đến nay, trang trại của anh Thành luôn duy trì quy mô 300 - 400 con dúi. Với chu kỳ sinh sản 3 lứa/năm, mỗi cặp dúi bố mẹ mang về lợi nhuận từ 15 - 18 triệu đồng. Chưa dừng lại, anh tiếp tục thực hiện chiến lược "lấy ngắn nuôi dài", kết hợp nuôi dê, lợn rừng và đào ao thả cá.
Điểm sáng trong mô hình của Thành là việc áp dụng phương pháp chăn nuôi an toàn sinh học. Anh tự mày mò phương pháp tự sản xuất thức ăn vi sinh từ phụ phẩm nông nghiệp địa phương, giúp hạ giá thành tối đa và đảm bảo chất lượng thịt sạch.
Từ một người từng lầm lỡ, anh Nam hay anh Thành đã trở thành tấm gương sản xuất giỏi tại địa phương. Không chỉ làm kinh tế hiệu quả, anh còn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật cho những người cùng hoàn cảnh đang tìm hướng đi mới. Hành trình của họ cho thấy, khi có điểm tựa từ chính sách và ý chí vươn lên, người trẻ hoàn toàn có thể làm lại cuộc đời, thậm chí vươn tới cuộc sống khá giả bằng chính đôi tay và trí tuệ của mình.
Tín dụng chính sách tạo “cú hích” trong xây dựng nông thôn mới
Dưới góc độ quản lý địa bàn, Thiếu tá Nguyễn Thanh Lâm – Cảnh sát khu vực Công an xã Long Hà nhìn nhận: “Cái khó lớn nhất đối với người hoàn lương khi trở về chính là thiếu vốn. Nếu không có điểm tựa tài chính kịp thời để ổn định sinh kế, họ rất dễ rơi vào mặc cảm và sa ngã trở lại. Chính vì lẽ đó, việc triển khai cho vay theo Quyết định 22 của Thủ tướng Chính phủ đối với người chấp hành xong án phạt tù như một nguồn lực quý giá tiếp sức cho những người đang khao khát làm lại cuộc đời. Nguồn vốn này không đơn thuần là con số giải ngân, mà là lời khẳng định về sự bao dung của xã hội, giúp những người từng lầm lỡ xóa bỏ mặc cảm để hướng đến cuộc sống tích cực hơn”.
Hiện nay, xã Long Hà đang quản lý 111 người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương. Với một địa bàn từng là "điểm nóng" về an ninh trật tự, con số này đặt ra bài toán hóc búa về quản lý và an sinh. Tuy nhiên, bằng sự vào cuộc quyết liệt, đến nay đã có 65 người ổn định việc làm, tìm thấy hướng đi mới ngay trên mảnh đất quê hương. Đây chính là minh chứng sống động nhất cho hiệu quả của chính sách hỗ trợ tái hòa nhập.
Dòng tín dụng chính sách cũng đang tạo ra một “tác động kép” mạnh mẽ: vừa thúc đẩy kinh tế, vừa chuyển hóa tâm lý tội phạm. Ngoài anh Nam, anh Thành, nhiều thanh niên đã mạnh dạn tư duy khác biệt với các mô hình mới, những mô hình này đang trở thành các "vệ tinh" kinh tế hiệu quả, đóng góp trực tiếp vào tiêu chí thu nhập của xã nông thôn mới.
Ông Lê Anh Nam - Bí thư Đảng ủy xã Long Hà cho biết, từ năm 2024 đến nay, địa phương đã phối hợp triển khai cho 46 trường hợp vay vốn với tổng dư nợ hơn 4,3 tỷ đồng. Nguồn vốn ấy không nằm im trên mặt giấy mà đã thực sự “nảy mầm” thành những mô hình kinh tế nông nghiệp hiệu quả. Đó là những trang trại nuôi dúi má đào, lợn rừng đặc sản, là những sườn đồi phủ xanh bởi điều ghép, sầu riêng hữu cơ, hay những sạp hàng nông sản nhộn nhịp nơi cửa ngõ giao thương.
“Muốn giữ vững an ninh trật tự, gốc rễ phải là giúp người lầm lỡ có sinh kế bền vững. Khi đôi bàn tay bận rộn với cây trồng, vật nuôi, ý nghĩ quay lại đường cũ sẽ không còn chỗ đứng. Đây chính là giải pháp căn cơ để địa phương xây dựng vững chắc tiêu chí số 7 về thu nhập và tiêu chí số 19 về Quốc phòng và An ninh”, ông Lê Anh Nam khẳng định.
Có thể thấy tại xã Long Hà, Quyết định 22 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, tín dụng chính sách đã phát huy giá trị khi từng bước đi vào cuộc sống. Sự chuyển hóa không chỉ nằm ở những con số tội phạm được kéo giảm, hay việc giữ vững tiêu chí 19 về an ninh trật tự, mà hiện hữu ngay trong từng vườn cây, nếp nhà. Những thanh niên từng một thời lầm lạc nay đã trở thành những "triệu phú nông dân", tay lấm chân bùn nhưng tự tin làm giàu trên mảnh đất quê hương. Không chỉ tự vươn lên, họ còn bắt tay nhau chia sẻ bí quyết sản xuất, cùng nhau nâng cao tiêu chí thu nhập, viết tiếp câu chuyện hồi sinh đầy nhân văn giữa lòng nông thôn mới.
Ông Nguyễn Minh Tú - Phó Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Phú Riềng cho biết thêm, cụ thể hóa Quyết định 22 của Thủ tướng Chính phủ từ tháng 10/2023 đến nay, đơn vị đã tiếp sức cho 105 trường hợp tại 4 xã tiếp cận nguồn lực này. Với hạn mức tối đa 100 triệu đồng, quy trình thẩm định được phối hợp chặt chẽ giữa Công an, chính quyền và các hội đoàn thể để đảm bảo vốn đi đúng địa chỉ, đúng mục đích.
“Trong vòng 30 ngày sau giải ngân, chúng tôi thực hiện kiểm tra, giám sát nghiêm túc. Quan trọng là người vay phải có phương án sản xuất khả thi, từ đó mới tạo ra giá trị thực”, ông Tú chia sẻ thêm.
Nhấn mạnh về nguồn vốn chính sách, ông Võ Trọng Hòa - Phó Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Đồng Nai cho biết, với đặc thù là "thủ phủ" công nghiệp và nông nghiệp giá trị cao, dòng vốn chính sách được ví như "mạch máu" kinh tế tiếp sức cho các đối tượng yếu thế.
“Với mạng lưới rộng khắp gồm hàng trăm điểm giao dịch cấp xã và hàng nghìn tổ tiết kiệm và vay vốn tại khu dân cư, dòng vốn này không chỉ gõ cửa từng nếp nhà mà còn xóa bỏ rào cản bằng quy trình đơn giản, công khai ngay tại các điểm giao dịch xã. Sự tiếp sức kịp thời này góp phần tạo "cú hích" trong lộ trình xây dựng nông thôn mới”, ông Hòa khẳng định.
